HỒ CHÍ MINH - BIÊN NIÊN TIỂU SỬ 

TẬP 7 - Giai đoạn: 01/1958 - 12/1960

Hồ Chí Minh - Biên niên tiểu sử, tập 8 ghi lại những hoạt động vô cùng phong phú, sôi nổi của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong ba năm (1961-1963); đó là lãnh đạo toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta vượt qua muôn ngàn khó khăn, thử thách trong những năm tháng đầu tiên thực thi hai nhiệm vụ chiến lược của Cách mạng Việt Nam vừa được vạch ra tại Đại hội lần thứ III của Đảng là: Tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và giải phóng miền Nam khỏi ách thống trị của đế quốc Mỹ và bọn tay sai 1)... Trong đó, cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc có vai trò quyết định đối với sự phát triển của cách mạng cả nước và sự nghiệp thống nhất nước nhà. Nhằm thực hiện mục tiêu chiến lược của Đại hội, Đảng và Nhà nước đã định ra Kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961-1965) 2) với phương châm: Xây dựng miền Bắc, chiếu cố miền Nam 3).

Trên cương vị Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Chủ tịch nước, Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng hoạch định chiến lược, lãnh đạo những nhiệm vụ quốc kế dân sinh, đồng thời kịp thời nêu ra những quyết sách cho cách mạng miền Nam, tích cực góp phần củng cố phong trào cộng sản và công nhân quốc tế.

Là người lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước ta, trong thời gian ba năm đầu sau Đại hội lần thứ III của Đảng (1960), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tham dự và chủ trì các cuộc họp Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chính phủ để cụ thể hoá Nghị quyết của Đại hội, chỉ đạo xây dựng kế hoạch Nhà nước, nêu ra những biện pháp cụ thể trong từng thời kỳ... Người đã có nhiều phát biểu chỉ đạo  quan trọng trong các Hội nghị Trung ương, như Hội nghị Trung ương lần thứ ba "Bàn về kế hoạch Nhà nước năm 1961", Hội nghị Trung ương lần thứ tư "Về tăng cường lãnh đạo của Trung ương" (6-1961), Hội nghị Trung ương lần thứ năm "Về phát triển nông nghiệp trong Kế hoạch 5 năm lần thứ nhất" (7-1961), Hội nghị Trung ương lần thứ bảy "Về phát triển công nghiệp" (4-1962), Hội nghị Trung ương lần thứ tám "Về phát triển kinh tế quốc dân 5 năm lần thứ nhất" (4-1963), v.v..

Để xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc - hậu phương vững chắc của tiền tuyến lớn miền Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh dành nhiều công sức đào tạo, chăm lo xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa, chỉ rõ vai trò của nhân tố con người trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, Người nêu quan điểm: "Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hết phải có những con người xã hội chủ nghĩa". Người đề nghị Trung ương mở Lớp chỉnh huấn mùa xuân (1961) để bồi dưỡng và xây dựng tư tưởng, tác phong xã hội chủ nghĩa cho cán bộ, đảng viên; phát động phong trào thi đua yêu nước, kịp thời động viên và nêu gương người tốt việc tốt, nhân các điển hình thi đua như các phong trào: Gió Đại Phong, Sóng Duyên Hải, Cờ Ba Nhất, Hai tốt,... Đối với thanh thiếu niên, Người cũng dành nhiều cuộc gặp gỡ, gửi tặng phẩm nhằm động viên thế hệ trẻ thi đua học giỏi, rèn luyện thành con người có ích cho Tổ quốc.

Là người sáng lập và rèn luyện Đảng ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến công tác xây dựng Đảng - nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Người chỉ ra những mặt tích cực và hạn chế của một số tổ chức Đảng, những khuyết điểm mà đảng viên cần tránh trong quá trình thực hiện vai trò "người đầy tớ của nhân dân". Người đã viết nhiều bài báo ký bút danh Chiến Sĩ, T.L (Trần Lực), đăng báo Nhân Dân... nói về công tác xây dựng Đảng như: "Đảng mạnh là do chi bộ mạnh, chi bộ mạnh là do đảng viên hăng hái tham gia và gương mẫu", hàng loạt bài dưới tiêu đề "Chi bộ tốt, chi bộ kém" nhằm biểu dương kịp thời những chi bộ, đảng viên thực hiện tốt nhiệm vụ, nêu gương sáng trước quần chúng, đồng thời thẳng thắn phê bình những khuyết điểm, sai trái mà những chi bộ, đảng viên yếu kém mắc phải. Trong thời kỳ này, Người đã có bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị phổ biến Nghị quyết của Bộ Chính trị về cuộc vận động: "Nâng cao tinh thần trách nhiệm, tăng cường quản lý kinh tế tài chính, cải tiến kỹ thuật, chống tham ô, lãng phí, quan liêu" 4). Người chỉ rõ: Đây thực sự là một cuộc vận động cách mạng và lên án "Tham ô là hành động xấu xa nhất, tội lỗi đê tiện nhất trong xã hội... Lãng phí thì làm tổn hại rất nghiêm trọng cho Nhà nước, cho nhân dân... còn Quan liêu là người cán bộ phụ trách nhưng xa rời thực tế, xa rời quần chúng... Vì vậy, ở đâu có bệnh quan liêu thì ở đó có nạn tham ô, lãng phí" 5). Trong chỉ đạo thực tiễn, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thực hiện hàng trăm cuộc đi thăm cơ sở để nắm tình hình tại các địa phương, xí nghiệp, công - nông trường, hợp tác xã, bệnh viện, trường học; trại thương binh, đơn vị quân đội ở biên giới, hải đảo. Đây thực sự là những cuộc gặp gỡ chứa chan tình người, là những bài học quý báu về chỉ đạo sâu sát tình hình và là tấm gương mẫu mực về mối liên hệ máu thịt giữa lãnh tụ với quần chúng.

Một phần sự kiện của tập sách này ghi lại những hoạt động chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với cách mạng miền Nam. Đó là việc hoạch định chiến lược đấu tranh của cách mạng miền Nam, trước hết là làm phá sản chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" của Mỹ - nguỵ ở miền Nam Việt Nam. Người đã có nhiều cuộc gặp gỡ xúc động với đại biểu các anh hùng, dũng sĩ miền Nam ra thăm miền Bắc. Người nói với Giáo sư Nguyễn Văn Hiếu tại buổi tiếp Đoàn đại biểu Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam lần đầu tiên ra thăm miền Bắc: "Hình ảnh của miền Nam yêu quý luôn luôn trong trái tim tôi". Tại kỳ họp thứ 6, khi được tin Quốc hội định tặng Người Huân chương Sao Vàng, Người đã cảm ơn và xin phép chưa nhận, mà đề nghị với Quốc hội: "Chờ đến ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, Tổ quốc hoà bình thống nhất, Bắc - Nam sum họp một nhà, Quốc hội sẽ cho phép đồng bào miền Nam trao cho tôi Huân chương cao quý. Như vậy, toàn dân ta sẽ sung sướng, vui mừng" 6).

Ngoài ra, bạn đọc còn có thể tìm thấy trong tập này những hoạt động đối ngoại của Chủ tịch Hồ Chí Minh như tiếp đón, gửi thư, điện chúc mừng các vị nguyên thủ quốc gia, lãnh đạo các nước xã hội chủ nghĩa, các nước anh em trong khu vực, các tổ chức quốc tế nhân ngày sinh nhật, Quốc khánh, các Hội nghị quốc tế; trả lời báo giới quốc tế... Trong các dịp đó, Người tranh thủ bày tỏ quan điểm, đường lối của Đảng ta về các vấn đề trong nước và quốc tế nhằm tranh thủ sự đồng tình ủng hộ của thế giới cho cuộc đấu tranh vì sự độc lập, thống nhất đất nước của nhân dân Việt Nam, bày tỏ tình đoàn kết chặt chẽ với nhân dân các nước trong cuộc đấu tranh vì hoà bình và sự tiến bộ của toàn nhân loại.

Từ đầu những năm 60 (thế kỷ XX) trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế đã bộc lộ những quan điểm khác nhau về một số vấn đề như nội dung thời đại, chiến tranh và hoà bình, hoạt động bè phái, sùng bái cá nhân; vấn đề đoàn kết giữa các nước trong phe xã hội chủ nghĩa; vấn đề Anbani, Nam Tư có phải là nước xã hội chủ nghĩa không...? Đây là những vấn đề rất nhạy cảm mà cách nhìn nhận, đánh giá giữa các đảng, đặc biệt giữa Đảng Cộng sản Liên Xô, Đảng Cộng sản Trung Quốc và Đảng Cộng sản Anbani, Liên đoàn những người Cộng sản Nam Tư có nhiều điểm khác nhau. Trong bối cảnh ấy, Đảng ta đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hoạt động không mệt mỏi nhằm góp phần củng cố và phát triển sự đoàn kết, trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, trên cơ sở chủ nghĩa Mác - Lênin, có lý có tình 7). Người đã dẫn đầu Đoàn đại biểu Đảng ta dự Đại hội lần thứ XXII Đảng Cộng sản Liên Xô (10-1961); đi thăm nhiều nước cộng hoà thuộc Liên Xô, thăm nhiều địa phương của Trung Quốc, tăng cường các cuộc tiếp xúc giao lưu với nhiều nhà lãnh đạo, chính khách thuộc nhiều quốc gia, ở các châu lục, vì mục đích hoà bình, đoàn kết quốc tế...

Hồ Chí Minh - Biên niên tiểu sử, tập 8 tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc, phương pháp đã nêu ra trong Lời giới thiệu in ở đầu tập 1. Nguồn tư liệu chủ yếu để biên soạn cuốn sách này là các biên bản họp Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Lệnh của Chủ tịch nước, các bài nói, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã được đưa vào bộ Hồ Chí Minh - Toàn tập, tập 10, tập 11 (xuất bản lần thứ hai), trong Văn kiện Đảng - Toàn tập (tập 21, 22, 23, 24), nhiều tập sách nghiên cứu, hồi ký, sách Bác Hồ với các địa phương, các ngành, đơn vị quân đội v.v. vừa được xuất bản trong thời gian gần đây ở trong nước và ngoài nước.

So với lần xuất bản thứ nhất (1996), lần xuất bản này đã sửa chữa và bổ sung gần 200 sự kiện, nâng tổng số sự kiện từ 1.300 lên khoảng 1.500 sự kiện, làm mới 37 chú thích; sửa chữa, bổ sung về chỉ dẫn tên người từ 55 lên 73 đề mục. Vì vậy, Hồ Chí Minh - Biên niên tiểu sử, tập 8 xuất bản lần thứ hai này không chỉ được bổ sung làm phong phú thêm về sự kiện mà còn được nâng cao về chất lượng khoa học.

Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song vì những khó khăn về điều kiện khai thác và xử lý tư liệu cho nên lần xuất bản này vẫn khó tránh khỏi còn những thiếu sót. Chúng tôi mong nhận được những ý kiến góp ý và chỉ giáo của bạn đọc.

 

Hà Nội, tháng 10 năm 2007


___________

 

1, 2, 3) Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng - Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.21, tr. 916, 931, 917.

4)  Gọi tắt là Cuộc vận động "Ba xây, ba chống".

5) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.11, tr. 110-111.

6) Phát biểu của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa II (ngày 8-5-1963).

7) Xem Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng - Toàn tập, Sđd, t. 21, tr.1035-1046.

MỤC LỤC:

* Năm 1958 - Từ tháng 01 đến tháng 4

Tháng 1, ngày 1

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Lời chúc mừng năm mới (1958) tới đồng bào, chiến sĩ cả nước, kiều bào ở nước ngoài và nhân dân các nước bè bạn trên thế giới, chúc mọi người một năm mới “vui vẻ, mạnh khoẻ, đoàn kết và tiến bộ”. Trong thư, Người nêu rõ đặc điểm tình hình thế giới và trong nước năm qua, đề ra những nhiệm vụ cách mạng của nước ta trong giai đoạn mới và kêu gọi đồng bào cả nước, kiều bào ở nước ngoài đoàn kết đấu tranh đòi đối phương thi hành nghiêm chỉnh Hiệp định Giơnevơ1, ra sức thi đua sản xuất và tiết kiệm, góp phần vào sự nghiệp xây dựng miền Bắc tiến dần lên chủ nghĩa xã hội và thống nhất Tổ quốc.

Cùng ngày, tại Phủ Chủ tịch, Người lần lượt tiếp các đoàn đại biểu của Trung ương Đảng Lao động Việt Nam, Chính phủ, Quốc hội, Mặt trận, các chính đảng, các đoàn thể nhân dân, các vị đại sứ và đại biện lâm thời các nước đến chúc mừng nhân dịp năm mới.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh Tình hình kinh tế Mỹ, ký bút danh Trần Lực, đăng báo Nhân dân, số 1393, so sánh tình hình kinh tế Mỹ và Liên Xô trong năm 1957.

 - Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002. t. 9, tr. 1-4.

 - Báo Nhân dân, số 1393, ngày 1-1-1958 và số 1394, ngày 2-1-1958.

Tháng 1, ngày 2

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng nhân dịp kỷ niệm lần thứ 83 ngày sinh của Chủ tịch nước Cộng hòa Dân chủ Đức Vinhem Pích.

-  Báo Nhân dân, số 1397, ngày 5-1-1958.

Tháng 1, ngày 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội.

Phát biểu với các đại biểu về nhiệm vụ của Hội đồng, Người nhấn mạnh: Hội đồng nhân dân thành phố trước hết phải phản ánh được mọi nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân và truyền đạt những chủ trương chính sách của Đảng, Chính phủ đến với nhân dân, biến những chủ trương chính sách đó thành hành động của nhân dân. Hội đồng nhân dân phải hết sức gần gũi, quan tâm đến đời sống nhân dân, thực hành Cần - Kiệm - Liêm - Chính, luôn luôn nghĩ rằng mình là người đầy tớ của nhân dân và ra sức phục vụ nhân dân.

Cùng ngày, nhân dịp kỷ niệm 10 năm ngày Liên bang Miến Điện 1) tuyên bố độc lập, Người gửi điện mừng tới Tổng thống Liên bang Uvin Môn, chúc “nhân dân Diến Điện anh em đạt được nhiều thắng lợi mới trong công cuộc xây dựng Liên bang Diến Điện phồn vinh và góp phần giữ gìn hòa bình ở châu Á và thế giới”.

-  Báo Nhân dân, số 1396, ngày 4-1-1958 và số 1397, ngày 5-1-1958.

Chủ tịch Hồ Chí Minh với Thủ đô Hà Nội, Sở Văn hóa - Thông tin Hà Nội, 1985, tr. 30.

Tháng 1, ngày 5

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết Lời kêu gọi nông dân và cán bộ quyết tâm chống hạn, đẩy mạnh sản xuất vụ Đông - Xuân, thực hiện tốt kế hoạch năm 1958.

Trước tình hình hạn hán nghiêm trọng và còn có thể kéo dài, Người kêu gọi đồng bào nông dân không nên vì khó khăn mà nản lòng, không kiên tâm sản xuất; phải hiểu rằng sản xuất là căn bản để lợi nhà, ích nước và nhắc nhở cán bộ không được vì khó khăn mà bi quan, ngại khó, thiếu quyết tâm lãnh đạo chống hạn và sản xuất. Cuối cùng, Người nêu những yêu cầu cụ thể cho đồng bào và cán bộ các cấp, các ngành.

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm tỉnh Hưng Yên đang chống hạn.

Sau khi nghe cán bộ khu và tỉnh báo cáo tình hình, Người đến dự Hội nghị chống hạn của tỉnh với sự tham gia của hơn 1.600 cán bộ các cơ quan đảng, chính quyền, các đoàn thể nhân dân của 157 xã, chín huyện và thị xã Hưng Yên. Người mời một cụ nông dân cao tuổi, một chiến sĩ thi đua nông nghiệp, một đại biểu bộ đội, một cha xứ và một nhà sư lên tham gia Chủ tịch đoàn. Nói chuyện với hội nghị, Người biểu dương những cố gắng của nhiều địa phương, khuyên nhân dân và cán bộ đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau, phát huy truyền thống tốt đẹp của tỉnh trong kháng chiến cũng như trong chống hạn và căn dặn: "Trong việc chống hạn, phải tự lực cánh sinh, chớ hoàn toàn ỷ lại vào Chính phủ, chớ ỷ lại vào máy bơm nước, chớ ngồi không mà chờ trời". "Việc chống hạn là một chiến dịch, cho nên phải có thưởng, có phạt",...

Người trao cờ luân lưu thêu bốn chữ CHỐNG HẠN KHÁ NHẤT cho tỉnh Hưng Yên và năm Huân chương Lao động cùng một số huy hiệu của Người để tặng cho những đơn vị và cá nhân có thành tích trong phong trào chống hạn.

Trưa, khi đi thăm đồng bào đang vét ngòi Triều Dương, Người đã nắm bàn tay lấm bùn của một cụ 82 tuổi mà nói: “Tôi cảm ơn Cụ vì Cụ đã làm gương cho con cháu”, rồi quay sang cán bộ căn dặn: “Các cụ tham gia chống hạn để khuyến khích con cháu như thế là rất tốt, nhưng chớ để các cụ làm quá sức”.

Chiều, Người về thăm đồng bào một số xã ở huyện Tiên Lữ (nay thuộc huyện Phù Tiên), đi bộ ra tận cánh đồng để thăm hỏi và động viên bà con nông dân đang đào mương chống hạn.

-  Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002. t. 9, tr. 5-8.

-  Báo Nhân dân, số 1398, ngày 6-1-1958.

Tháng 1, ngày 6

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Ngô Đình Nhu vu khống lố bịch và trắng trợn, ký bút danh T.L., đăng báo Nhân dân số 1398. Tác giả vạch trần những lời tuyên bố của Ngô Đình Nhu với báo Dân tộc ở Miến Điện (trong chuyến ông ta sang thăm Miến Điện tháng 12-1957) chỉ là sự lặp lại luận điệu vu khống phá hoại và thái độ hằn học của tập đoàn Ngô Đình Diệm đối với nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và các nước láng giềng trung lập. Điều đó không xuyên tạc nổi lập trường trước sau như một của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là cố gắng đi đến thống nhất nước nhà bằng phương pháp hòa bình theo đúng tinh thần Hiệp định Giơnevơ.

-  Báo Nhân dân, số 1398, ngày 6-1-1958.

Tháng 1, ngày 7

Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì phiên họp Hội đồng Chính phủ thảo luận dự án kế hoạch phát triển kinh tế quốc dân năm 1958 do Ủy ban Kế hoạch Nhà nước đệ trình.

Phát biểu về kế hoạch, Người nhấn mạnh cần phải tăng cường ý thức làm chủ nhà nước của nhân dân. “Tư tưởng có thông, công tác mới suốt. Làm chủ thì phải xây dựng. Muốn xây dựng phải cần kiệm. Đó là nhiệm vụ chung của toàn dân, toàn Đảng, Chính phủ phải đẩy mạnh thi đua trong sản xuất, tiết kiệm”.

19 giờ 15, tại Nhà khách Chính phủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các đồng chí Lê Duẩn, Trường Chinh,... tiếp Đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Pháp do Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Pháp Jannét Vécmét Tôrê sang thăm nước ta.

Cùng ngày, bài viết Rừng hoang hoá ra thành thị, ký bút danh Trần Lực của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đăng báo Nhân dân, số 1399, ca ngợi tinh thần lao động sáng tạo của các công trình sư, công nhân và thanh niên Trung Quốc đã biến khu “rừng thiêng nước độc” dưới chân núi Gôriasây thành một thành phố công nghiệp thịnh vượng. Tác giả kết luận: Sức lao động của con người có thể biến đổi điều kiện thiên nhiên; ý chí quyết tâm của con người nhất định sẽ thu được kết quả thắng lợi.

-  Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

-  Báo Nhân dân, số 1399, ngày 7-1-1958 và số 1400, ngày 8-1-1958.

Tháng 1, ngày 8

Sáng, tại căn nhà nhỏ trong vườn Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Pháp tới thăm. Sau đó, Người tiếp tục điều khiển phiên họp của Hội đồng Chính phủ.

Sau khi nghe báo cáo thảo luận của Hội đồng, Người đề nghị: Trong khi kế hoạch chưa được chính thức thông qua, Chính phủ vẫn cho phép một số ngành, do cần tranh thủ thời gian, thực hiện theo dự án kế hoạch (Hội đồng Chính phủ đã quyết nghị đồng ý với đề nghị trên).

Phát biểu tổng kết phiên họp, Người lưu ý các Bộ:

1. Phải học tập kinh nghiệm làm kế hoạch của các nước bạn như Trung Quốc, Triều Tiên.

2. Kế hoạch khi đã được thông qua, phải trở thành pháp lệnh của Nhà nước, mọi người có nhiệm vụ chấp hành nghiêm chỉnh.

3. Chú ý công tác giáo dục tư tưởng xã hội chủ nghĩa, xây dựng tác phong cần kiệm, sâu sát thực tế.

4. Kiên quyết chống quan liêu chống lãng phí. Các bộ, các ngành mắc khuyết điểm nghiêm trọng về lãng phí phải kiểm điểm trước nhân dân, trước Quốc hội.

14 giờ 30, được tin Chủ tịch nước Cộng hòa nhân dân Rumani Pêtơru Grôda vừa tạ thế, Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn đầu Đoàn đại biểu Chính phủ đến Đại sứ quán Rumani tại Hà Nội chia buồn.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chia buồn tới các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước nước Cộng hòa nhân dân Rumani về việc Chủ tịch Pêtơru Grôda từ trần.

-  Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

-  Báo Nhân dân, số 1401 ngày 9-1-1958.

-  Léo Figuères - Charles Fourniau: Ho Chi Minh - notre camarade, Éditions Sociales, Paris, 1970, p. 172.

Tháng 1, ngày 9

Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn đầu Đoàn đại biểu Đảng Lao động Việt Nam hội đàm với Đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Pháp đang ở thăm Việt Nam về tình hình thế giới và những vấn đề quan hệ đến lợi ích của hai Đảng.

- Báo Nhân dân, số 1402, ngày 10-1-1958.

Tháng 1, ngày 11

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự lễ trình Quốc thư của Đại sứ nước Cộng hòa nhân dân Liên bang Nam Tư.

Trong lời đáp đọc tại buổi lễ, Người nhiệt liệt chào mừng những thành tích của nhân dân Nam Tư trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng đất nước, cảm ơn sự đồng tình và ủng hộ của Chính phủ và nhân dân Nam Tư và tin chắc rằng quan hệ hữu nghị giữa hai nước Việt Nam - Nam Tư ngày càng củng cố và phát triển.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn đại biểu Công đoàn Thái Lan nhân dịp Đoàn sang thăm Việt Nam.

Cùng ngày, bài viết của Người: Nông dân Trung Quốc chống hạn, ký bút danh Trần Lực, đăng báo Nhân dân, số 1403, giới thiệu những kinh nghiệm chống hạn của nông dân Trung Quốc. Bài báo kết luận: “Chúng ta đoàn kết nhất trí và quyết tâm, thì công việc chống hạn của ta nhất định cũng thắng lợi”.

-  Báo Nhân dân, số 1403, ngày 11-1-1958 và số 1404, ngày 12-1-1958.

-  Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 9, tr. 9-10.

Tháng 1, ngày 12

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Hội nghị chống hạn, đẩy mạnh sản xuất của tỉnh Hà Đông 2).

Nói chuyện về quyết tâm chống hạn với 3.000 cán bộ từ tỉnh đến xã về dự, Người chỉ rõ các nguyên nhân tỉnh Hà Đông đến nay chống hạn còn kém. Trước hết là vì còn tư tưởng bi quan, sợ khó, ỷ lại vào máy bơm, một số người chỉ thấy lợi ích trước mắt, lợi ích của cá nhânkhông thấy lợi ích lâu dài, lợi ích của tập thể. Người góp một số ý kiến cụ thể với Hà Đông trong việc tổ chức chống hạn và tin tưởng rằng: "Làm tốt những việc nói trên, khắc phục khuyết điểm, phát huy ưu điểm và truyền thống sẵn có, giúp đỡ nhau đoàn kết thi đua thì chống hạn nhất định thắng lợi".

8 giờ 25, Người đến xã Đại Thanh, huyện Thường Tín 3) và cùng bà con nông dân tát nước chống hạn trên cánh đồng Quai Chảo.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm nhân dân xã Mễ Trì, huyện Từ Liêm (Hà Nội). Người đi xem giếng chống hạn ở cánh đồng Cửa Miếu. Nói chuyện với cán bộ, nhân dân tại Hội nghị chống hạn của xã, Người nhấn mạnh: Muốn chống hạn được tốt, cần phải chống những tư tưởng lệch lạc, phải đoàn kết giúp đỡ nhau, trong thi đua, thưởng phạt phải phân minh. Người tặng Hội nghị một số huy hiệu của Người để làm giải thưởng thi đua.

Sau đó, Người thăm công trường xây dựng Đài phát thanh Mễ Trì.

-  Tỉnh ủy Hà Sơn Bình: Bác Hồ với Hà Sơn Bình, 1990, tr. 141-142.

-  Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t. 9, tr. 11-18.

-  Báo Nhân dân, số 1405, ngày 13-1-1958.

Tháng 1, ngày 13

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi ông Nguyễn Sinh Thoán 4), chia buồn và tỏ lòng thương tiếc khi nhận được tin ông Nguyễn Sinh Xơơng mất.

Chiều, Chủ tịch dự lễ trình Quốc thư của Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa.

Trong lời đáp, Người nhắc đến truyền thống đoàn kết hữu nghị giữa hai dân tộc Việt - Trung trong kháng chiến chống thực dân, cảm ơn sự ủng hộ của Chính phủ và nhân dân Trung Quốc đối với nhân dân Việt Nam và nhấn mạnh: "Việc Trung Quốc mở rộng quan hệ và hợp tác hữu nghị với nhiều nước trên thế giới trên cơ sở năm nguyên tắc chung sống hòa bình là một đóng góp tích cực cho việc bảo vệ hòa bình thế giới".

-  Bản gốc bức thư, lưu tại Bảo tàng Kim Liên (Nghệ An).

-  Báo Nhân dân, số 1406, ngày 14-1-1958.

-  Hoàng Tranh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc, Nxb. Giải phóng quân, Bắc Kinh, 1987, tr.185-186 (bản Trung văn).

Tháng 1, ngày 14

Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm nhân dân tỉnh Hà Nam đang chống hạn. Tại Hội nghị chống hạn của tỉnh, Người trao cờ luân lưu thêu bốn chữ CHỐNG HẠN KHÁ NHẤT cho huyện Bình Lục, sau đó, Người đi thăm đập Cát Tường xã Vân Tường (Bình Lục).

Trên đường về, vào thăm trại thương binh, Người khen ngợi anh em đã cố gắng tham gia cùng đồng bào chống hạn và căn dặn mọi người luôn nêu cao gương đoàn kết, giữ vững ý thức tổ chức kỷ luật.

Cùng ngày, Chủ tịch gửi điện mừng tới ông I.G.Môrê, nhân dịp ông được cử giữ chức Chủ tịch Chủ tịch đoàn Quốc hội nước Cộng hòa nhân dân Rumani.

-  Báo Nhân dân, số 1407, ngày 15-1-1958.

-  Ban Nghiên cứu lịch sử Đảng Nam Hà: Nam Hà làm theo lời Bác, 1975, tr. 43-45.

-  Tài liệu lưu trữ của Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 1, ngày 15

7 giờ, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn đại biểu báo chí Thái Lan do ông Chủ tịch Hội các nhà báo Thái Lan dẫn đầu sang thăm Việt Nam.

- Báo Nhân dân, số 1411, ngày 19-1-1958.

Tháng 1, ngày 16

19 giờ, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp và nói chuyện thân mật với Đoàn cán bộ Đài phát thanh Cộng hòa Dân chủ Đức, do bà Phó chủ bút Anna Brixky dẫn đầu, mang quà của thiếu nhi Đức tặng thiếu nhi Việt Nam. Thay mặt nhân dân Việt Nam, Người cám ơn tình cảm tốt đẹp của nhân dân và các tổ chức quần chúng ở Đức đã giúp đỡ Việt Nam trong những lúc khó khăn, và nhờ đoàn chuyển bức ảnh chân dung của Người tặng thiếu nhi Đức. Sau đó, Người chụp ảnh kỷ niệm chung với đoàn.

- Báo Nhân dân, số 1409, ngày 17-1-1958.

Tháng 1, ngày 18

Chủ tịch Hồ Chí Minh tới thăm và nói chuyện về chủ nghĩa xã hội với các học viên Lớp nghiên cứu chính trị, khoá III, Trường đại học Nhân dân Việt Nam 5).

Điểm lại những thành tựu lịch sử của thế giới và của nước Nga trong 40 năm qua kể từ sau Cách mạng Tháng Mười2, Người khẳng định: thắng lợi tất yếu của chủ nghĩa xã hội là phù hợp với quy luật phát triển của xã hội loài người và nhấn mạnh: “Muốn tiến lên chủ nghĩa xã hội thì phải cải tạo xã hội cũ thành một xã hội mới, một xã hội không có chế độ người bóc lột người, một xã hội bình đẳng, nghĩa là ai cũng phải lao động và có quyền lao động, ai làm nhiều thì hưởng nhiều, làm ít hưởng ít, không làm không hưởng”. “Để cải tạo xã hội, một mặt phải cải tạo vật chất như tăng gia sản xuất, một mặt phải cải tạo tư tưởng. Nếu không có tư tưởng xã hội chủ nghĩa thì không làm việc xã hội chủ nghĩa được”.

Sau khi giải thích về tư tưởng xã hội chủ nghĩa, Người khuyên các học viên, nhất là những trí thức cũ, phải tranh thủ nghiên cứu, học tập những tư tưởng tốt, đấu tranh với cái xấu để tiến bộ, để trở thành những người trí thức của giai cấp công nhân, hết lòng hết sức phục vụ công nông, góp phần xứng đáng và vẻ vang vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Cùng ngày, Chủ tịch gửi điện mừng tới ông Đamianốp nhân dịp ông được bầu lại làm Chủ tịch Chủ tịch đoàn Quốc hội nước Cộng hòa nhân dân Bungari.

-  Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 20-26.

-  Báo Nhân dân, số 1412, ngày 20-1-1958.

Tháng 1, ngày 19

Trên đường đi công tác, Chủ tịch Hồ Chí Minh ghé thăm công trình thủy lợi Máng số 7 của Hà Đông 6).

9 giờ, Người đến xem đoạn mương cống Hàm Rồng bên tuyến đường quốc lộ số 6 thuộc thôn Ngọc Giả (xã Ngọc Hòa, Chương Mỹ). Nói chuyện với cán bộ, dân công trên công trường, Người khen công trường có nhiều cố gắng và căn dặn phải hoàn thành tốt công trình để sớm đưa nước về chống hạn.

-  Tỉnh ủy Hà Sơn Bình: Bác Hồ với Hà Sơn Bình, 1990, tr. 139-140.

Bác Hồ với Hà Tây, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hà Tây, 2006, tr. 60.

Tháng 1, ngày 20

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi Phó Chủ tịch nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa Lưu Thiếu Kỳ 7). Bức thư viết bằng chữ Hán, toàn văn (dịch ra tiếng Việt) như sau:

“Đồng chí Thiếu Kỳ thân mến,

Đồng chí đại sứ Hà Vỹ đã chuyển cho tôi thư giới thiệu của đồng chí. Năm kia, tôi đã quen biết đồng chí Hà ở Quảng Tây. Đương nhiên chúng tôi sẽ có sự giúp đỡ anh em cho đồng chí Hà để đồng chí ấy thực hiện tốt nhiệm vụ của mình ở Việt Nam. Mong đồng chí ấy thực hiện tốt nhiệm vụ của mình ở Việt Nam. Mong đồng chí đừng băn khoăn. Các đồng chí chuyên gia do Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc cử sang giúp chúng tôi chống hạn đã bắt tay vào việc khoan đào giếng. Cảm ơn các đồng chí.

Tôi chúc đồng chí mạnh khỏe, và gửi lời chào cộng sản tới Mao Chủ tịch và các đồng chí trong Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Tôi gửi lời hỏi thăm đồng chí Quang Mỹ 8) và các cháu.

Ngày 20 tháng 1 năm 1958.

Hồ Chí Minh”.

-  Ảnh chụp bút tích, in trong Chủ tịch Hồ Chí Minh với Trung Quốc (sách ảnh), Nxb. Đại bách khoa toàn thư Trung Quốc, Bắc Kinh, 1995, tr. 71.

Tháng 1, ngày 22

18 giờ 30, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự lễ ký Tuyên bố chung giữa Đoàn đại biểu Đảng Lao động Việt Nam và Đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Pháp nhân dịp Đoàn sang thăm nước ta.

Cùng ngày, bài viết của Người: Ngô Đình Diệm sỉ nhục đồng bào thiểu số, ký bút danh T.L., đăng báo Nhân dân, số 1414. Qua việc chính quyền Ngô Đình Diệm mang trưng bày đồng bào thiểu số tại Hội chợ Thị Nghè, cũng như việc chính quyền Mỹ mang trưng bày những người Mỹ da đen tại các hội chợ, tác giả rút ra kết luận: "Chỉ có dưới chế độ xã hội chủ nghĩa, các dân tộc mới được bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng, thương yêu và giúp đỡ nhau như anh em một nhà".

-  Báo Nhân dân, số 1414, ngày 22-1-1958 và số 1415, ngày 23-1-1958.

Tháng 1, ngày 23

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị nghe báo cáo về tình hình Liên khu V.

Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá II.

Tháng 1, trước ngày 24

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi tặng huy hiệu cho năm công dân Hà Nội đã nêu gương tốt về đức tính liêm khiết nhặt được của rơi đã mang nộp công an để trả cho người mất.

-  Báo Nhân dân, số 1416, ngày 24-1-1958.

Tháng 1, ngày 24

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư cảm ơn Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã gửi thư báo cáo kết quả khoá họp thứ nhất của Hội đồng. Người hoan nghênh tinh thần đoàn kết, nhất trí, làm việc khẩn trương của Hội đồng và mong Hội đồng ra sức vận động đồng bào Thủ đô đoàn kết chặt chẽ, hăng hái thực hiện mọi chủ trương của Đảng và Chính phủ, các quyết nghị của Hội đồng nhân dân và trước mắt làm tốt năm công tác: chống hạn, quản lý thị trường, sản xuất và tiết kiệm, việc tổ chức Tết, giữ vững và phát triển thuần phong mỹ tục.

Trong ngày, Người dự họp Bộ Chính trị nghe báo cáo về tình hình Tây Nguyên và Thừa Thiên.

-  Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 27-28.

Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá II.

Tháng 1, ngày 25

7 giờ, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn nghệ thuật Nam Tư đang ở thăm và biểu diễn tại Việt Nam.

-  Báo Nhân dân, số 1418, ngày 26-1-1958.

 Tháng 1, ngày 26

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm nhân dân xã Hùng Sơn (nay là xã Uy Nỗ) huyện Đông Anh (ngoại thành Hà Nội) là nơi có phong trào chống hạn khá. Người đi xem các kiểu giếng đang đào, các dụng cụ dùng để tát nước chống hạn của bà con. Trước khi ra về, Người nhắc nhở cán bộ địa phương phải nêu cao quyết tâm, học hỏi kinh nghiệm tổ chức và lãnh đạo để chống hạn có kết quả.

Cùng ngày, Người đến thăm các đồng chí chuyên gia thủy lợi Trung Quốc giúp bà con nông dân Vĩnh Phúc đào giếng chống hạn.

Nhân dịp kỷ niệm lần thứ tám Quốc khánh nước Cộng hòa Ấn Độ, Người gửi điện mừng tới Tổng thống R. Praxát và Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao J.Nêru, chúc tình hữu nghị Việt Nam - Ấn Độ ngày càng củng cố và phát triển.

Tối, Người dự chiêu đãi của Đại sứ T.N.Côn nhân dịp kỷ niệm ngày Quốc khánh nước Cộng hòa Ấn Độ.

Trong ngày, với bút danh Trần Lực, bài Tết Nguyên Đán ở Trung Quốc của Người đăng báo Nhân dân, số 1418, giới thiệu về kinh nghiệm tổ chức Tết ở Trung Quốc vừa tiết kiệm, vừa vui vẻ, lành mạnh. Tác giả đề nghị đồng bào ta nên học tập làm theo.

Chủ tịch Hồ Chí Minh với Thủ đô Hà Nội, Sở Văn hoá - Thông tin Hà Nội, 1985, tr. 30.

Bác Hồ với Vĩnh Phúc, Ty Văn hoá Vĩnh Phúc xuất bản, 1975, tr. 91-92.

Chủ tịch Hồ Chí Minh với Trung Quốc (sách ảnh), Nxb. Đại bách khoa toàn thư Trung Quốc, Bắc Kinh, 1995, tr. 72.

-  Bảo tàng Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc - Biên niên sự kiện, Hà Nội, 2004, tr. 205.

-  Báo Nhân dân, số 1418, ngày 26-1-1958 và số 1419, ngày 27-1-1958.

Tháng 1, ngày 28

Chủ tịch Hồ Chí Minh tới thăm Trường Công an Trung ương 9). Nói chuyện với cán bộ, học viên của trường, Người nêu rõ trách nhiệm của công an nói chung trong giai đoạn tiến lên chủ nghĩa xã hội và của mỗi cán bộ công an trong việc tu dưỡng tư tưởng, rèn luyện tác phong, gương mẫu học tập và nêu cao đạo đức cách mạng để làm trọn nhiệm vụ đối với nhân dân, với Đảng, với cách mạng xã hội chủ nghĩa.

Cuối cùng, Người tặng cán bộ và học viên bài thơ:

Đoàn kết, cảnh giác,

Liêm, chính, kiệm, cần.

Hoàn thành nhiệm vụ,

Khắc phục khó khăn,

Dũng cảm trước địch,

Vì nước quên thân,

Trung thành với Đảng,

Tận tụy với dân".

- Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 29-33.

- Chủ tịch Hồ Chí Minh với công tác an ninh trật tự, Nxb. Công an nhân dân, Hà Nội, 1990, tr. 88-92.

- Báo Nhân dân, số 1424, ngày 1-2-1958.

Tháng 1, ngày 29

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Phong trào vệ sinh yêu nước sôi nổi tại Trung Quốc, ký bút danh T., đăng báo Nhân dân, số 1421, đề cập đến hiệu quả của phong trào vệ sinh ở một số địa phương của Trung Quốc như: Thượng Hải, Giang Đông, Sơn Tây, Tứ Xuyên, Triết Giang, Giang Tô... Cuối bài viết, tác giả kết luận: “phong trào vệ sinh yêu nước nếu kết hợp chặt chẽ với các công tác trung tâm khác, nếu có lãnh đạo, có tổ chức và động viên được mọi người tham gia đông đảo thì nhất định sẽ có lợi rất lớn đối với sức khỏe của nhân dân và đối với sản xuất”.

- Báo Nhân dân, số 1421, ngày 29-1-1958.

Tháng 1, ngày 31

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận Quốc thư của Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa nhân dân Rumani tại Việt Nam.

Trong lời phát biểu, Người bày tỏ lòng khâm phục đối với nhân dân Rumani từng đấu tranh gian khổ và anh dũng chống phát xít, giành lại được độc lập, dân chủ, tự do và cảm ơn Chính phủ, nhân dân Rumani đã tận tình ủng hộ công cuộc kháng chiến và sự nghiệp đấu tranh thống nhất nước nhà của nhân dân Việt Nam.

- Báo Nhân dân, số 1424, ngày 1-2-1958.

Tháng 1

 Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Hội nghị Quân ủy Trung ương mở rộng.

Gặp gỡ các cán bộ chỉ huy Sư đoàn 316 - Sư đoàn được giao nhiệm vụ trở lại chiến trường Điện Biên Phủ tham gia xây dựng Tây Bắc thành một hậu phương vững chắc, Người ân cần thăm hỏi tình hình Sư đoàn, nhắc nhở cán bộ phải lường trước những khó khăn khi đơn vị làm nhiệm vụ mới, góp một số ý kiến về phương hướng triển khai công việc. Người còn chỉ thị cho Quân ủy Trung ương tìm cách giúp đỡ Sư đoàn giảm bớt khó khăn khi trở lại Điện Biên.

- Sư đoàn 316, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1986, t.2, tr. 18.

Tháng 1, cuối tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận Quốc thư của Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa tại Việt Nam, Hà Vỹ 10).

Chủ tịch Hồ Chí Minh với Trung Quốc (sách ảnh), Nxb. Đại bách khoa toàn thư Trung Quốc, Bắc Kinh, 1995, tr. 71.

Tháng 2, ngày 1

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Cán bộ trí thức đi cày ruộng có phải là lãng phí tài năng không?, ký bút danh Trần Lực, đăng báo Nhân dân, số 1424, giới thiệu về cuộc tranh luận của giới trí thức Trung Quốc chung quanh vấn đề trên.

- Báo Nhân dân, số 1424, ngày 1-2-1958.

Tháng 2, ngày 2

 Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự chiêu đãi của Đại sứ T.N.Côn, Trưởng đoàn Ấn Độ trong Ủy ban kiểm soát và giám sát Quốc tế, nhân dịp Người sắp sang thăm Ấn Độ.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 54/SL, đặt các loại Huân chương, Huy chương Quân giải phóng Việt Nam dành tặng thưởng cho các cán bộ, chiến sĩ quân đội nhân dân Việt Nam có công trong việc xây dựng quân đội, tham gia chiến đấu thời kỳ trước Cách mạng Tháng Tám (1945) và các loại Huân chương, Huy chương Chiến thắng dành tặng thưởng cho những cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam có công trong việc xây dựng quân đội, tham gia chiến đấu thời kỳ kháng chiến.

- Báo Nhân dân, số 1426, ngày 3-2-1958.

- Bản gốc Sắc lệnh, lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 2, ngày 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp các vị trưởng phái đoàn các nước Ấn Độ, Ba Lan, Canađa (trong Ủy ban Quốc tế kiểm soát và giám sát việc thi hành Hiệp định Giơnevơ ở Việt Nam) đến chào từ biệt trước khi Ủy ban chuyển trụ sở từ Hà Nội vào Sài Gòn 11).

Người hoan nghênh những cố gắng của Ủy ban trong thời gian qua và nói rõ lập trường của Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa về vấn đề thi hành Hiệp định Giơnevơ.

Cùng ngày, tại Phủ Chủ tịch, Người tiếp Đoàn chiến sĩ thi đua của Hải Phòng. Người ân cần hỏi thăm anh chị em về hoàn cảnh gia đình, tình hình sản xuất và nhắc nhở các chiến sĩ thi đua phải vận động, lôi cuốn mọi người cùng làm tốt nhiệm vụ được giao.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi củ đậu nặng 8,5 kg (do ông Sắm ở xã An Bình, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình tặng Người) đi trưng bày ở triển lãm quốc gia mong muốn để phổ biến kinh nghiệm trồng trọt cho nhân dân.

- Báo Nhân dân, số 1427, ngày 4-2-1958.

- Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 34.

- Chủ tịch Hồ Chí Minh với Đảng bộ và nhân dân Hải Phòng, Nxb. Hải Phòng, 1985, tr. 166.

- Tài liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 2, ngày 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn đầu Đoàn đại biểu Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đi thăm hữu nghị chính thức nước Cộng hòa Ấn Độ và Liên bang Miến Điện theo lời mời của Chính phủ hai nước.

16 giờ, Người rời sân bay Gia Lâm (Hà Nội) đi Ấn Độ.

Trước khi lên máy bay, phát biểu với đông đảo đồng bào và cán bộ ra tiễn, Người nêu rõ mục đích chuyến đi là: "Thắt chặt hơn nữa tình hữu nghị giữa Việt Nam, Ấn Độ và Miến Điện, đồng thời để tăng cường tình đoàn kết giữa các dân tộc Á - Phi, do đó thêm lực lượng giữ gìn hòa bình thế giới".

Người dặn dò đồng bào những việc cần làm.

23 giờ, Người tới sân bay Cancútta. Ra sân bay đón Chủ tịch có bà Thủ hiến, các vị lãnh đạo xứ Bănggan và các nhân vật cao cấp của thành phố Cancútta. Đêm đã khuya mà dọc đường từ sân bay về Dinh Thủ hiến, rất đông nhân dân địa phương vẫn chờ đợi hai bên đường để chào đón Người.

24 giờ, Người về tới Dinh Thủ hiến.

Trong ngày, Chủ tịch gửi điện chúc mừng nhân ngày sinh lần thứ 77 của Chủ tịch Chủ tịch đoàn Xô viết tối cao Liên Xô K.E.Vôrôsilốp.

- Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 35.

-  L.T.: Tình nghĩa anh em Việt - Ấn - Miến, Báo Nhân dân, số 1447, ngày 26-2-1958.

- Báo Nhân dân, số 1429, ngày 6-2-1958.

- Báo Amrita Bajar Patrika, Cancútta, ngày 5-2-1958.

Tháng 2, ngày 5

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh rời Cancútta đi Niu Đêli.

12 giờ, Người tới Niu Đêli - Thủ đô nước Cộng hòa Ấn Độ.

Tại sân bay Pa Lam, Tổng thống R. Praxát, Thủ tướng J. Nêru và con gái là bà Inđira Găngđi cùng nhiều vị lãnh đạo trong Chính phủ Ấn Độ ra tận cầu thang máy bay đón Người.

Đọc lời đáp tại lễ đón Đoàn đại biểu Chính phủ Việt Nam được tổ chức rất trọng thể tại sân bay, Chủ tịch Hồ Chí Minh chân thành cảm ơn sự tiếp đón nồng nhiệt, chân tình của các bạn Ấn Độ và chuyển lời chào thắm thiết nhất của nhân dân Việt Nam tới các vị lãnh đạo cùng toàn thể nhân dân Ấn Độ. Người đặc biệt nhấn mạnh vai trò quan trọng trên trường quốc tế cũng như những cống hiến quý báu cho hòa bình châu Á và thế giới của nước Cộng hòa Ấn Độ và tin tưởng rằng cuộc đi thăm của Người chắc chắn sẽ thu được nhiều kết quả tốt đẹp, thắt chặt hơn nữa quan hệ hợp tác, tình đoàn kết hữu nghị giữa hai nước, giữa các nước Á - Phi, góp phần củng cố hòa bình ở châu Á và thế giới.

14 giờ 30, Người cùng Đoàn đại biểu Chính phủ Việt Nam dùng cơm trưa với Thủ tướng J. Nêru và con gái là bà Inđira Găngđi.

16 giờ 15, Người tới đặt vòng hoa tại nơi tưởng niệm Thánh Găngđi và trồng một cây hoa đại mang từ Hà Nội sang để làm kỷ niệm.

17 giờ, Người đi thăm Tổng thống R. Praxát.

18 giờ, Người tiếp Thủ tướng J. Nêru tới thăm.

19 giờ, Người tiếp Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Mơnông.

20 giờ, Người và Đoàn ăn cơm tối cùng với hai ông Bộ trưởng Ấn Độ.

-  Báo Evening News, New Delhi, ngày 6-2-1958.

-  Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 36-37.

-  L.T.: Tình nghĩa anh em Việt - Ấn - Miến, Báo Nhân dân, số 1450, ngày 1-3-1958.

Tháng 2, ngày 6

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đi thăm chùa Qutab Minar ở Thủ đô Niu Đêli. Sau đó, Người đến thăm Viện nghiên cứu Vật lý học quốc gia Ấn Độ, Viện nghiên cứu Nông nghiệp Niu Đêli.

16 giờ, Chủ tịch dự tiệc trà chiêu đãi của "Ủy ban đón tiếp Hồ Chủ tịch" tổ chức tại Câu lạc bộ Hiến pháp.

Trong lời đáp, Người nói: "Tôi rất cảm ơn những lời khen ngợi thân ái của ông Chủ tịch. Song tôi không phải là anh hùng. Chính những người dân Việt Nam và Ấn Độ đã đoàn kết đấu tranh giành lại tự do, độc lập cho Tổ quốc mình, đó mới là những người anh hùng thật,... Ngày nay, do sự đấu tranh anh dũng của nhân dân, đêm tối áp bức đã bị đánh lui, mùa xuân tự do tươi sáng đã đến... Chúng ta phải đoàn kết chặt chẽ để đấu tranh chống nghèo nàn và dốt nát, để xây dựng một cuộc sống mới, hạnh phúc, hữu nghị và hòa bình".

Người kết luận bằng khẩu hiệu: Năm nguyên tắc chung sống hòa bình3 muôn năm!

18 giờ, Chủ tịch tới dự cuộc mít tinh chào mừng của nhân dân Thủ đô Niu Đêli tổ chức ở “Thành Đỏ”. Tại cuộc mít tinh, Người đã từ chối ngồi lên chiếc “ngai vàng” dành riêng cho Người, với lý do: “Tôi muốn được bình đẳng với mọi người”.

Trong lời cảm ơn, Người nhiệt liệt chào mừng những thành tựu to lớn của nhân dân Ấn Độ trong công cuộc xây dựng đất nước và những thắng lợi vang dội của các nước Á - Phi trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Người đặc biệt nhấn mạnh ý nghĩa của những thắng lợi mà nhân dân Việt Nam đã giành được trải qua hơn 80 năm đấu tranh chống thực dân Pháp và tám, chín năm trường kỳ kháng chiến, nguyện vọng thiết tha của nhân dân Việt Nam và lập trường của Việt Nam đối với công cuộc thống nhất đất nước.

20 giờ, Chủ tịch dự tiệc do Tổng thống R. Praxát chiêu đãi, tổ chức tại Phủ Tổng thống.

Phát biểu ý kiến tại buổi tiệc, Người ca ngợi đất nước và nhân dân Ấn Độ vĩ đại, hoan nghênh những cống hiến to lớn của Ấn Độ trong cuộc đấu tranh giữ gìn và củng cố hòa bình. Về tình hình Việt Nam, Người nêu rõ: “Hiện nay, ở nước Việt Nam chúng tôi, do sự can thiệp của chủ nghĩa thực dân mà việc thống nhất đất nước chưa được thực hiện bằng Tổng tuyển cử tự do như Hiệp định Giơnevơ đã quy định. Đó là một sự xâm phạm đến tình cảm và chủ quyền của nhân dân Việt Nam.

Từ đã lâu, nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, không ai có thể chia cắt được. Chúng tôi kiên quyết phấn đấu để thực hiện thống nhất đất nước trên cơ sở độc lập và dân chủ bằng phương pháp hòa bình”.

Cùng ngày, Người gửi điện chia buồn với Ban Chấp hành Đảng Công nhân Xã hội chủ nghĩa, Chính phủ công nông cách mạng và nhân dân Hunggari về việc Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Công nhân Xã hội chủ nghĩa Hunggari, Bộ trưởng Ngoại giao Hunggari Imrê Hoócvát từ trần.

-  Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 38- 46.

-  L.T.: Tình nghĩa anh em Việt - Ấn - Miến, Báo Nhân dân, số 1453, ngày 4-3-1958; số 1454, ngày 5-3-1958 và số 1455, ngày 6-3-1958.

-  Báo Nhân dân, số 1429, ngày 6-2-1958.

-  Báo Mail, Madras, ngày 7-2-1958.

Tháng 2, ngày 7

9 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tham dự buổi đồng diễn thể dục của 3.000 em học sinh Ấn Độ, thuộc đoàn thể "Kỷ luật quốc dân", chào mừng Đoàn đại biểu Chính phủ Việt Nam.

Sau buổi biểu diễn, Người thân mật dặn dò các em phải siêng năng học tập, giữ gìn trật tự, bảo vệ sức khỏe, nghe lời Bác Nêru và căn dặn thêm: "Đối với các cháu, Bác là Bác Hồ, chứ không phải là Cụ Chủ tịch".

10 giờ 30, Người đi xem tháp Qutab Minar, cao 76m, xây dựng từ năm 1199 và đã lên đến tầng cao nhất để ngắm toàn cảnh Thủ đô Niu Đêli.

12 giờ 30, Người dự bữa cơm do Thủ tướng Nêru mời tại Dinh Thủ tướng. Sau bữa cơm, trên đường trở về phủ Tổng thống, Người xuống xe, đi bộ. Nhân dân đi đường thấy thế vui mừng chạy theo hoan hô Người.

15 giờ, Người tiếp hơn 50 đại biểu các báo chí Ấn, Anh, Mỹ. Trả lời câu hỏi về Vấn đề thống nhất nước Việt Nam, Người nói: “Lập trường của chúng tôi rất rõ ràng và trước sau như một là thống nhất nước Việt Nam trên cơ sở độc lập, dân chủ, bằng phương pháp hòa bình theo như Hiệp định Giơnevơ đã quy định. Chúng tôi sẵn sàng hiệp thương với các nhà cầm quyền miền Nam Việt Nam để bàn về vấn đề tổ chức Tổng tuyển cử tự do trong cả nước nhằm thống nhất nước Việt Nam.

Miền Nam Việt Nam là thịt của thịt chúng tôi, là máu của máu chúng tôi. Nhân dân Việt Nam sẽ được thống nhất”.

Về Chính sách đối ngoại của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Người nêu rõ: “Những mối quan hệ giữa Ấn Độ và Việt Nam Dân chủ Cộng hòa rất tốt đẹp. Những mối quan hệ giữa nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa với Vương quốc Lào và Vương quốc Khơme đều là những quan hệ láng giềng tốt dựa trên cơ sở Năm nguyên tắc chung sống hòa bình... Những mối quan hệ giữa Việt Nam Dân chủ Cộng hòa với Liên Xô, Trung Quốc và các nước trong phe xã hội chủ nghĩa rất tốt đẹp và là những mối quan hệ anh em dựa trên nguyên tắc bình đẳng và hai bên cùng có lợi".

17 giờ, Người đến chào từ biệt Tổng thống R.Praxát. Tổng thống tặng Người một cây bồ đề nhỏ và vui vẻ nhận lời mời của Người sẽ sang thăm Việt Nam.

18 giờ, Người đến thăm “Hội đồng nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Ấn Độ”. Đến dự cuộc gặp mặt có hơn 300 nhân sĩ, trí thức, các nhà khoa học và hoạt động chính trị. Phát biểu tại đây, Chủ tịch nêu rõ quan điểm, lập trường của Chính phủ Việt Nam là thiết tha mong muốn duy trì tình hữu nghị và thành thật hợp tác với tất cả các nước trên thế giới trên cơ sở bình đẳng và tương trợ để xây dựng hòa bình thế giới, kiên quyết đấu tranh thực hiện nguyện vọng tha thiết và ý chí sắt đá của toàn dân Việt Nam là thực hiện thống nhất đất nước bằng phương pháp hòa bình.

19 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủ tướng J.Nêru ký bản Tuyên bố chung nhân dịp Đoàn đại biểu Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sang thăm hữu nghị chính thức nước Cộng hòa Ấn Độ.

19 giờ 30, Chủ tịch Hồ Chí Minh mở tiệc chiêu đãi từ biệt Tổng thống, Thủ tướng và các bạn Ấn Độ ở Đêli. Trong lời phát biểu, Người nhấn mạnh: "Nhiều vấn đề quan trọng, chúng tôi và các bạn Ấn Độ của chúng tôi đã cùng một quan điểm. Điều đó càng làm cho chúng tôi thêm tin tưởng vào việc phát triển hơn nữa những mối quan hệ thân thiện giữa hai nước chúng ta... Chúng tôi tin tưởng chắc chắn rằng sự tăng cường và củng cố các mối quan hệ thân thiện giữa hai nước chúng ta sẽ tăng cường thêm tình đoàn kết giữa các nước Á - Phi và góp phần giữ gìn hòa bình ở Châu Á và thế giới".

22 giờ 30, Người rời Niu Đêli đi Nănggan (Thủ phủ bang Pengiáp) trên chuyến xe hỏa đặc biệt, tiếp tục cuộc hành trình hữu nghị.

Thủ tướng J.Nêru và con gái là bà Inđira Găngđi cùng nhiều vị trong Chính phủ, Quốc hội, Đoàn ngoại giao... đến sân ga tiễn Người.

Tàu sắp chuyển bánh, Người đứng vẫy tay và chỉ vào cửa toa xe nói: "Cửa này là cửa hòa bình".

-  Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 47-56.

-  L.T: Tình nghĩa anh em Việt - Ấn - Miến, Báo Nhân dân, số 1456, ngày 7-3-1958; số 1457, ngày 8-3-1958; và số 1459, ngày 10-3-1958.

-  Báo Mail, Madras, ngày 8-2-1958.

Tháng 2, ngày 8

9 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Nănggan. Đón Người tại sân ga có ông Thủ hiến và các nhân vật cao cấp bang Pengiáp.

Người đi thăm công trình xây dựng đập Bacơra trong 3 giờ đồng hồ. Trả lời các nhà báo, Người nói: "Đập Bacơra là một trong những kỳ quan hiện đại của thế giới".

14 giờ 30, Người tới thăm một làng mới xây dựng theo "Kế hoạch cải tiến nông thôn".

16 giờ 30, Người đi tham quan đập Nănggan cách đập Bacơra hơn 10km về phía hạ lưu.

18 giờ, Người dự tiệc chiêu đãi của ông Thủ hiến.

24 giờ, Người lên xe đi Agơra, thành phố phía Nam Niu Đêli.

 

-  L.T.: Tình nghĩa anh em Việt - Ấn - Miến, Báo Nhân dân, số 1460, ngày 11-3-1958.

-  Báo Indian Nation, ngày 10-2-1958.

-  Báo Leader, ngày 11-2-1958.

Tháng 2, ngày 9

10 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tới Agơra.

Tại đây, Người đến thăm lăng Tagiơ Mahan nổi tiếng đẹp nhất ở Ấn Độ và thế giới, được mệnh danh "Bài thơ bằng đá gấm". Người trèo lên ngọn tháp của lăng cao chừng 35,5m để ngắm nhìn toàn cảnh khu lăng.

Phát biểu cảm tưởng với các nhân viên quản lý lăng, Người nói: “Tagiơ Mahan không chỉ thuộc riêng Ấn Độ mà của toàn nhân loại”. Trả lời các nhà báo khi được hỏi về ấn tượng sau khi xem lăng, Người đáp: "Ngày xưa nhân dân Ấn Độ đã xây dựng những cung điện lâu đài cực kỳ đồ sộ. Ngày nay, nhân dân Ấn Độ dùng tài năng và lực lượng của mình làm những nhà máy to, đắp những đập nước lớn, để làm cho nước nhà giàu mạnh, con cháu mình sung sướng. Điều đó chứng tỏ rằng nhân dân Ấn Độ có một quá khứ vẻ vang và một tương lai càng rực rỡ".

15 giờ, Người rời Agơra đi Bombay.

19 giờ, Người tới Bombay. Ông Thủ hiến, các nhân vật cao cấp và nhiều đoàn thể nhân dân ra đón Người tận sân bay. Sau nghi lễ đón tiếp trọng thể, Người về nghỉ tại Dinh Thủ hiến. Dọc đường, hàng chục vạn nhân dân nồng nhiệt đón chào Người.

19 giờ 30, Người dự tiệc do ông Thủ hiến chiêu đãi, sau đó, xem biểu diễn nghệ thuật.

-  L.T: Tình nghĩa anh em Việt - Ấn - Miến, Báo Nhân dân, số 1461, ngày 12-3-1958 và số 1462, ngày 13-3-1958.

-  Báo Free Press, Bombay, ngày 11-2-1958.

Tháng 2, ngày 10

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh lần lượt đi tham quan Viện nuôi cá, Nông trường nuôi trâu và Viện nghiên cứu nguyên tử.

18 giờ, Người tham dự cuộc mít tinh chào mừng Đoàn của nhân dân thành phố Bombay.

Trong lời cảm ơn, Chủ tịch bày tỏ niềm sung sướng được chứng kiến những biểu hiện của mối tình hữu nghị thắm thiết Việt - Ấn anh em trên quê hương của Thánh Găngđi. Người vui mừng nhận thấy trong công cuộc giữ gìn hòa bình thế giới, các nước Á - Phi giữ một vai trò quan trọng và Ấn Độ đã góp phần xứng đáng của mình. Người tin tưởng cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam nhất định thắng lợi mặc dù có sự can thiệp của đế quốc Mỹ. Người nói: "Nhân dân Việt Nam luôn luôn biết ơn nhân dân Ấn Độ đã ủng hộ mình và luôn luôn ghi nhớ sự đồng tình và ủng hộ của Thánh Găngđi, của Thủ tướng Nêru đối với cuộc kháng chiến của chúng tôi".

Sau đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng nhân dân Bombay hai bức tranh sơn mài vẽ Thánh Găngđi và Thủ tướng Nêru.

20 giờ 30, Người dự tiệc chiêu đãi chính thức của ông Thủ hiến. Sau đó, Người và các đại biểu xem biểu diễn nghệ thuật.

-  Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 57-58.

-  L.T: Tình nghĩa anh em Việt - Ấn - Miến, Báo Nhân dân, số 1462, ngày 13-3-1958.

-  Báo Leader, ngày 13-2-1958.

Tháng 2, ngày 11

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh lần lượt đi thăm quan: Công viên Camla Nêru (tên phu nhân Thủ tướng Nêru), Vườn Treo, Đại thương điếm khách, Bảo tàng Hoàng tử xứ Uên.

14 giờ, Người rời Bombay đi Bănggalo cách Bombay 840km.

17 giờ, Người tới sân bay Bănggalo. Sau lễ đón tiếp, Người về nghỉ tại Dinh Thủ hiến. Tới đây, Người đã tiếp nhiều đoàn thể nhân dân đến chào mừng, trong đó có Đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Ấn Độ, Tổng Công đoàn và nhiều tổ chức lao động khác.

18 giờ, Người dự cuộc mít tinh của nhân dân Bănggalo chào mừng Đoàn tổ chức tại "Nhà gương" nổi tiếng.

20 giờ 30, Người dự tiệc chiêu đãi của ông Thủ hiến bang. Thay mặt nhân dân và Chính phủ Việt Nam, Người cám ơn ông Thủ hiến, ông Thị trưởng và nhân dân Bănggalo đã nồng nhiệt tiếp đoàn.

 - L.T.: Tình nghĩa anh em Việt - Ấn - Miến, Báo Nhân dân, số 1464, ngày 15-3-1958.

 - Báo Indian Express, Bombay, ngày 13-2-1958.

Tháng 2, ngày 12

9 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tới thăm Nhà máy Chế tạo máy ở ngoại ô Bănggalo. Người nói với công nhân nhà máy: Tôi rất vui mừng về những cố gắng và những thành tích của anh em, vì nhân dân Việt Nam coi những tiến bộ của Ấn Độ cũng như tiến bộ của mình.

11 giờ, Người đến thăm Viện nghiên cứu Khoa học Ấn Độ.

13 giờ 30, Người ra sân bay để đi Cancútta.

Dọc đường, Người ghé thăm tượng Thánh Găngđi dựng trong một vườn hoa lớn. Người kính cẩn choàng vòng hoa lên tượng Thánh và trồng một cây hoa làm kỷ niệm.

Tại sân bay Bănggalo, sau khi duyệt đội danh dự và bắt tay từ giã ông Thủ hiến và các nhân vật cao cấp, Người nói lời biệt, trong đó có đoạn: "Mối quan hệ lâu đời giữa nhân dân hai nước chúng ta đang phát triển tốt đẹp trên nền tảng Năm nguyên tắc chung sống hòa bình. Chúng tôi tin rằng cuộc đi thăm của chúng tôi sẽ góp phần phát triển thêm nữa tình nghĩa anh em giữa nhân dân Ấn Độ và Việt Nam".

19 giờ, Chủ tịch tới sân bay Đumđum (Cancútta). Lễ đón tiếp diễn ra trọng thể và thân mật. Mặc dù trời đã tối, dọc đường từ sân bay về Dinh Thủ hiến dài 12km, nhưng nhân dân địa phương đứng hai bên đường đón chào Người rất đông.

-  Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 59.

-  L.T.: Tình nghĩa anh em Việt - Ấn - Miến, Báo Nhân dân, số 1466, ngày 17-3-1958 và số 1467, ngày 18-3-1958.

-  Báo Indian Express, Bombay, ngày 13-2-1958.

Tháng 2, ngày 13

Sáng, từ 9 giờ đến 11 giờ 30, Chủ tịch Hồ Chí Minh lần lượt tới thăm Trường thuốc Nhiệt đới, Viện nghiên cứu Bôdơ, Viện Thống kê.

16 giờ, Người dự cuộc mít tinh chào mừng Đoàn của nhân dân Cancútta.

Trong lời phát biểu, Người bày tỏ những tình cảm chân thành đối với nhân dân của một xứ sở đã có những đóng góp xứng đáng trong cuộc đấu tranh giành độc lập của Ấn Độ, có những người con đã anh dũng đấu tranh ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam... Người cảm ơn nhân dân và Chính phủ Ấn Độ đã góp phần lập lại hòa bình ở Việt Nam, cảm ơn những cố gắng của Ấn Độ trong cương vị Chủ tịch Ủy ban kiểm soát và giám sát Quốc tế việc thi hành Hiệp định Giơnevơ ở Việt Nam...

Giữa những tiếng vỗ tay nhiệt liệt, Chủ tịch tặng nhân dân Cancútta hai bức tranh sơn mài vẽ Thánh Găngđi và Thủ tướng J.Nêru.

Tiếp đó, Người đến thăm Hội Mahabođi, lên lầu trên lễ Phật, rồi xuống dự mít tinh chào mừng của các phật tử.

Người còn đi thăm nơi ở cũ của nhà Đại thi hào Ấn Độ R.Tago và tiếp các đại biểu báo chí.

20 giờ 30, Chủ tịch dự tiệc chiêu đãi từ biệt do bà Thủ hiến Bănggan tổ chức. Trong lời đáp từ, một lần nữa Người bày tỏ tình cảm của mình với nhân dân và đất nước Ấn Độ và thành tâm chúc các bạn Ấn Độ thu được nhiều kết quả to lớn hơn.

Trước khi vào tiệc chiêu đãi, Chủ tịch chào từ biệt nhân dân Ấn Độ qua Đài phát thanh Ấn Độ: “Chúng tôi rời đất nước các bạn, nhưng lòng rất quyến luyến các bạn. Chúng tôi thành thật cảm ơn sự đón tiếp nồng nhiệt của Tổng thống Praxát, Thủ tướng Nêru và các vị trong Chính phủ Ấn Độ. Chúng tôi cũng xin cảm ơn các vị Thủ hiến, Chủ tịch và Bộ trưởng các xứ, các vị Thị trưởng, các cấp cán bộ và nhân viên Chính phủ ở những nơi chúng tôi đã đi qua, cũng như các anh em nhân viên liên lạc và hàng không đã tận tình săn sóc chúng tôi.

Chào bà con, chào anh chị em thân mến của nước Cộng hòa Ấn Độ vĩ đại. Cuối cùng, Bác Hồ gửi các cháu nhi đồng Ấn Độ nhiều cái hôn”.

-  Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 60-63.

- L.T.: Tình nghĩa anh em Việt - Ấn - Miến, Báo Nhân dân, số 1468, ngày 19-3-1958.

Tháng 2, ngày 14

7 giờ 30, Chủ tịch Hồ Chí Minh ngồi xe mui trần rời Phủ Thủ hiến ra sân bay.

8 giờ 15, Người rời Cancútta đi Rănggun (Miến Điện) sau khi dự lễ tiễn đưa vừa lưu luyến, vừa trọng thể tổ chức tại sân bay, kết thúc tốt đẹp chuyến sang thăm Ấn Độ.

13 giờ, Người tới Rănggun, mở đầu cuộc đi thăm hữu nghị chính thức Miến Điện.

Ra tận sân bay đón Người có Tổng thống, Thủ tướng, các Phó Thủ tướng, Viện trưởng Pháp viện tối cao và Chủ tịch Quốc hội. Hơn 3.000 đại biểu các đoàn thể nhân dân cũng có mặt ở sân bay đón chào Người.

13 giờ 30, Người dự cơm thân mật với ông bà Tổng thống.

15 giờ 30, Người tới dự lễ chào mừng Đoàn của Thủ đô Rănggun được tổ chức rất trọng thể.

17 giờ, Người cùng Tổng thống Uvin Môn đến viếng Khu tưởng niệm các liệt sĩ đã anh dũng hy sinh vì nền độc lập của Miến Điện.

17 giờ 30, Người tham quan Chùa vàng Sơwuveđagôn, một thắng cảnh nổi tiếng ở Miến Điện.

19 giờ 30, Người dự tiệc chiêu đãi chính thức do Tổng thống mời.

-  L.T.: Tình nghĩa anh em Việt - Ấn - Miến, Báo Nhân dân, số 1470, ngày 21-3-1958 và số 1471, ngày 22-3-1958.

 - Báo Indian Nation, ngày 16-2-1958.

Tháng 2, ngày 15

8 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Phó Thủ tướng Uba Xuê lên máy bay đi thăm bang San (Shan).

9 giờ 30, Người tới sân bay Hêho. Thủ hiến kiêm Phó Thủ tướng và Bộ trưởng Bộ Ngoại giao bang San cùng các cán bộ cao cấp ra đón tại sân bay, rồi đưa Người đến bến Yungguy, lên thuyền Chim phượng để đến hồ Inlê xem hội đua thuyền.

15 giờ, Người trở lại bến Yungguy, rồi vào thành phố Taoguy (Thủ phủ bang San) trong sự đón chào nồng nhiệt của hầu hết nhân dân thành phố.

Chiều tối, Người dự tiệc chiêu đãi do ông Thủ hiến tổ chức. Tiệc xong, Người xem biểu diễn võ thuật và văn nghệ.

 - L.T.: Tình nghĩa anh em Việt - Ấn - Miến, Báo Nhân dân, số 1473, ngày 24-3-1958.

Tháng 2, ngày 16

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh từ Taoguy trở lại Rănggun.

13 giờ, Người ngồi tàu đi tham quan trên sông Hulê.

17 giờ, Người tiếp đại biểu các báo chí. Tại cuộc họp báo, sau phần giới thiệu một số hoạt động của Đoàn trong ba ngày vừa qua trên đất nước Miến Điện, bài nói của Người đề cập đến ba vấn đề:

1. Chính sách ngoại giao hòa bình và hữu nghị giữa các dân tộc của Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

2. Lập trường của Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa về vấn đề thống nhất nước Việt Nam.

3. Kết quả chuyến đi thăm hữu nghị Miến Điện của Đoàn.

19 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh mở tiệc chiêu đãi Tổng thống và Thủ tướng. Tham dự còn có các vị trong Chính phủ, Quốc hội, Đoàn ngoại giao và nhiều nhân sĩ Miến Điện.

-  Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 64-68.

-  L.T.: Tình nghĩa anh em Việt - Ấn - Miến, Báo Nhân dân, số 1473, ngày 24-3-1958.

Tháng 2, ngày 17

8 giờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủ tướng U Nu ký Tuyên bố chung.

9 giờ 30, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự lễ nhận bằng Tiến sĩ luật học danh dự do Trường đại học Rănggun trao tặng.

Phát biểu trong buổi lễ, Người nhấn mạnh: "Các bậc tiền bối của các bạn đã đấu tranh anh dũng để giành độc lập cho Tổ quốc. Nay Chính phủ và nhân dân Miến Điện đang ra sức xây dựng nước nhà. Các bạn phải là những cán bộ tốt đem hết đức và tài của mình để phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân".

11 giờ, Người tới thăm Quốc hội Miến Điện trong bộ quần áo Miến do ông bà Thủ tướng U Nu mới tặng.

12 giờ, Người lên máy bay về nước, kết thúc chuyến đi thăm hữu nghị chính thức hai nước Ấn Độ và Miến Điện.

Trước đó, trong không khí quyến luyến của lễ tiễn đưa long trọng và thân mật, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc lời từ biệt bày tỏ tình cảm của Người đối với đất nước và các bạn Miến Điện. Một lần nữa, Người cảm ơn sự đón tiếp nhiệt tình và thân mật như anh em của Tổng thống, Thủ tướng, các vị trong Chính phủ, các nhà lãnh đạo địa phương và nhân dân Miến Điện đã dành cho Đoàn.

Từ trên máy bay về nước, Người đã gửi điện cảm ơn Tổng thống và Thủ tướng Miến Điện.

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh về đến Hà Nội.

Nói chuyện với đông đảo đại biểu nhân dân Thủ đô ra đón tại sân bay Gia Lâm, Người nêu rõ: Đoàn đã hoàn thành tốt mục đích của chuyến đi thăm hai nước bạn Ấn Độ và Miến Điện. “Tình hữu nghị của nhân dân hai nước bạn đối với nhân dân ta thật là thắm thiết... Đi đến đâu bà con Ấn và Miến cũng chúc cho dân ta nhiều tiến bộ, nước ta mau thống nhất và gửi lời chào thân ái đến đồng bào...

Sang năm mới, chúng ta sẽ cố gắng mới, thi đua mới, thu nhiều thắng lợi mới, để trước là ích nước lợi nhà, làm nền tảng vững chắc cho công cuộc thống nhất Tổ quốc, sau là thoả lòng mong ước của anh em các nước bạn chúng ta”.

-  Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 69-71.

- L.T.: Tình nghĩa anh em Việt - Ấn - Miến, Báo Nhân dân, số 1473, ngày 24-3-1958 và số 1474, ngày 25-3-1958.

- Báo Nhân dân, số 1442, ngày 21-2-1958.

Tháng 2, ngày 17 (Đêm 30 tết)

Chủ tịch Hồ Chí Minh tới thăm Tổng hội Liên hiệp Hoa kiều ở Hà Nội.

Chủ tịch Hồ Chí Minh với Trung Quốc (sách ảnh), Nxb. Đại bách khoa toàn thư Trung Quốc, Bắc Kinh, 1995, tr. 72.

Tháng 2, ngày 18 (mồng Một Tết Mậu Tuất)

Nhân ngày đầu Xuân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đi thăm và chúc Tết một số cơ quan, đơn vị bộ đội tại Hà Nội.

Tới một đơn vị quân đội, Người vào thăm phòng ngủ của các chiến sĩ, xem từng chiếc chiếu, tấm chăn và dặn dò cần có biện pháp chống rét cho tốt. Xuống nhà bếp, Người hỏi han các chiến sĩ nuôi quân tình hình chuẩn bị Tết cho đơn vị và căn dặn phải cố gắng lo cải thiện đời sống: "Hôm nay phải tươi hơn hôm qua một ít và cứ thế mà tiến mãi". Nói chuyện với cán bộ và chiến sĩ trong đơn vị, Người nhắc nhở "cần cố gắng học tập chính trị hơn nữa, kỹ thuật hơn nữa và đoàn kết hơn nữa: đoàn kết giữa cán bộ và chiến sĩ, đoàn kết giữa Bắc và Nam, đoàn kết giữa nhân dân và bộ đội,... phải cố gắng và tuỳ theo hoàn cảnh, khả năng của mình giúp dân chống hạn và sản xuất".

Tại Nhà máy cơ khí Hà Nội 12), sau khi đi thăm khu tập thể công nhân nhà máy, Người yêu cầu các chi bộ Đảng, Công đoàn và Đoàn thanh niên cần quan tâm cải thiện nhiều hơn nữa đời sống của công nhân, phối hợp chặt chẽ vận động công nhân thi đua thực hiện tốt Kế hoạch Nhà nước năm 1958.

Khi đi thăm Khu Việt Nam học xá 13), Người nói với các sinh viên: "Các cô các chú học để mà hành, học để phục vụ nhân dân không phải để làm quan. Các cô các chú phải trau dồi cả đức cả tài, không có đức thì vô dụng, không có tài thì làm gì cũng khó".

Cùng ngày, Người còn đi chúc Tết nhân dân xã Việt Hưng, quận 8 (huyện Gia Lâm), ngoại thành Hà Nội; gặp gỡ đầu Xuân với cán bộ miền Nam tập kết tại Câu lạc bộ Thống Nhất; thăm Hội quán Hoa kiều ở phố Hàng Buồm; gửi quà và thiếp chúc Tết anh chị em thương binh ở Trường Thương binh hỏng mắt.

- Chủ tịch Hồ Chí Minh với Thủ đô Hà Nội, Sở Văn hoá - Thông tin, Hà Nội, 1985, tr. 31.

- Báo Quân đội nhân dân, số 423, ngày 21-2-1958.

- Báo Nhân dân, số 1441, ngày 20-2-1958 và số 1442, ngày 21-2-1958.

Tháng 2, ngày 20

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn đại biểu văn hoá Mông Cổ do Thứ trưởng Bộ Văn hoá Nam Gin dẫn đầu đến thăm và chúc Tết Người.

- Báo Nhân dân, số 1442, ngày 21-2-1958.

Tháng 2, trước ngày 21

Chủ tịch Hồ Chí Minh, một lần nữa, gửi điện cảm ơn Tổng thống Ấn Độ R.Praxát, Thủ tướng Ấn Độ J.Nêru và Tổng thống Miến Điện Uvin Môn, Thủ tướng Miến Điện U Nu về sự đón tiếp thân mật, thắm thiết của các đơn vị trong chuyến Người sang thăm Ấn Độ và Miến Điện vừa qua.

- Báo Nhân dân, số 1442, ngày 21-2-1958.

Tháng 2, ngày 21

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến xem Hội chợ triển lãm hàng thủ công nghiệp và tiểu công nghiệp toàn quốc Việt Nam.

Sau khi đi thăm các gian trưng bày, gặp gỡ và nói chuyện với công nhân viên phục vụ Hội chợ và đại diện các nhà sản xuất, Người căn dặn: Những người sản xuất phải cố gắng sản xuất nhanh, nhiều, tốt, rẻ nhưng trước nhất phải làm tốt và rẻ; phải thực thà sản xuất hàng tốt cho đồng bào dùng, không nên làm hàng trưng bày thì tốt hàng bán thì xấu, giá cả phải chăng, không lừa dối người mua; sản xuất phải thiết thực và đúng hướng; phải tổ chức thành tập đoàn, hợp tác xã thì mới có thể sản xuất được nhiều và tốt, không lãng phí tài năng và thời gian.

Cùng ngày, Chủ tịch dự lễ trình Quốc thư của Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết tại Việt Nam. Trong lời đáp, Người cám ơn Chính phủ và nhân dân Liên Xô đã tận tình ủng hộ nhân dân Việt Nam trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và nêu rõ: "Việt Nam và Liên Xô là hai nước anh em. Chính phủ và nhân dân Việt Nam rất vui mừng trước những thắng lợi to lớn của nhân dân Liên Xô trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa cộng sản và hoàn toàn ủng hộ chính sách hòa bình của Chính phủ Liên Xô".

- Báo Nhân dân, số 1443, ngày 22-2-1958.

- Tài liệu lưu trữ của Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 2, ngày 23

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm khu vực Đá Chông, huyện Bất Bạt (nay là huyện Ba Vì).

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm và nói chuyện với Hội nghị cán bộ Sơn Tây đang nghiên cứu, học tập bản Tuyên bố của Hội nghị đại biểu các Đảng Cộng sản và Công nhân các nước xã hội chủ nghĩa và Tuyên ngôn hòa bình của Hội nghị đại biểu các Đảng Cộng sản và Công nhân 65 nước họp ở Mátxcơva tháng 11-1957.

Gần 500 cán bộ của tỉnh và thị xã Sơn Tây đã được nghe lời Người căn dặn: Các xã họp lại thành cả nước. Nước ta mạnh là do cán bộ và nhân dân các xã đồng tâm nhất trí, đoàn kết chặt chẽ. Muốn cho Đảng mạnh thì chi bộ phải vững chắc. Muốn chi bộ vững chắc thì mọi đảng viên phải có đạo đức cách mạng, phải làm đúng đường lối chính sách của Đảng và Chính phủ, phải gần gũi và đoàn kết với quần chúng.

Bác Hồ với Hà Tây, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hà Tây, 2006, tr. 68.

-  Tỉnh uỷ Hà Sơn Bình: Bác Hồ với Hà Sơn Bình, 1990, tr. 142-143.

Tháng 2, ngày 24

Được tin ông Abun Calani Adát, Bộ trưởng Bộ Giáo dục Ấn Độ từ trần, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chia buồn tới Tổng thống Ấn Độ R. Praxát, Thủ tướng J. Nêru và gia đình ông Bộ trưởng.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 56/SL, tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất cho Đoàn nghệ thuật nước Cộng hòa nhân dân Mông Cổ sang thăm và biểu diễn ở Việt Nam.

- Báo Nhân dân, số 1446, ngày 25-2-1958 và số 1447, ngày 26-2-1958.

- Bản gốc Sắc lệnh, lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 2, ngày 25

Tối, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp gỡ và nói chuyện thân mật với Đoàn nghệ thuật nước Cộng hòa nhân dân Mông Cổ. Thay mặt Chính phủ, Người trao tặng Đoàn Huân chương Lao động hạng Nhất của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và lá cờ thêu bốn chữ ĐOÀN KẾT HỮU NGHỊ.

Sau đó, Người mời mọi người tham dự buổi liên hoan tiễn Đoàn về nước.

- Báo Nhân dân, số 1447, ngày 26-2-1958.

Tháng 2, ngày 26

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chia buồn tới bà Thủ hiến miền Tây Bănggan (Ấn Độ) khi nhận được tin nhân dân vùng mỏ Sinaquyri bị tai nạn.

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp ông Phléc Phơn, cố vấn Bộ Kế hoạch Chính phủ Vương quốc Khơme, được sự ủy nhiệm của Hoàng gia, sang thăm Hội chợ triển lãm hàng thủ công nghiệp và tiểu công nghiệp toàn quốc Việt Nam tổ chức tại Hà Nội.

- Báo Nhân dân, số 1447, ngày 26-2-1958.

- Báo Nhân dân, số 1449, ngày 28-2-1958.

Tháng 2, ngày 27

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị bàn một số vấn đề về Hiến pháp mới.

Cùng ngày, bài viết của Người nhan đề Báo chí Pháp bình luận kinh tế miền Nam, ký bút danh T.L., đăng trên báo Nhân dân, số 1448, giới thiệu những ý kiến của tờ LeMonde bình luận về tình trạng kinh tế bấp bênh và đời sống khó khăn của đồng bào miền Nam Việt Nam.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 57/SL, tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất cho năm gia đình có đông con tòng quân 14).

- Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá II.

- Báo Nhân dân, số 1448, ngày 27-2-1958.

- Bản gốc Sắc lệnh, lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 2, ngày 28

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị bàn về vấn đề tiền lương. Người lưu ý nên nghiên cứu lại phụ cấp khu vực (ngoại thành Hà Nội không nên coi như mỏ Tràng Kênh, than Lang Cẩn), thang lương của ngành y tế, giáo dục, văn hóa; phụ cấp con cái; vấn đề lương của công chức lưu dung không được kéo dài tình trạng bất hợp lý. Về vấn đề bán cung cấp cho Bộ, Thứ trưởng, Người cho rằng nếu có thể thì cấp tiền hoặc tăng lương chứ không nên định mức cung cấp. Người nhắc nhở trước khi đưa vấn đề lương ra thực hiện cần giáo dục ý thức cần kiệm xây dựng chủ nghĩa xã hội và mức tăng lương phải hợp lý "không nên đề ra cao quá, sau lại rút lại".

- Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá II.

Tháng 2

Chủ tịch Hồ Chí Minh đi thăm Đài phát thanh AIR (Ấn Độ). Nói chuyện với cán bộ và nhân viên của Đài, Người bày tỏ sự vui mừng trước những thành tựu to lớn của nước bạn và khẳng định: “Chúng tôi rất tin tưởng vào tài năng và sức sáng tạo của 400 triệu nhân dân Ấn Độ vĩ đại đang xây dựng xứ sở và cùng các dân tộc anh em khác ra sức bảo vệ hòa bình thế giới”... “Tình hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam và Ấn Độ bền vững muôn năm!”.

- Tư liệu lưu tại Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng.

Tháng 2

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm triển lãm thành tựu nông nghiệp Trung Quốc tổ chức tại Hà Nội. Người dừng lại rất lâu trước những gian hàng giới thiệu các sản phẩm nông nghiệp máy móc nông nghiệp.

 - Chủ tịch Hồ Chí Minh với Trung Quốc (sách ảnh), Nxb. Đại bách khoa toàn thư Trung Quốc, Bắc Kinh, 1995, tr. 72.

Tháng 2 cuối tháng - Tháng 3 cuối tháng

Ký bút danh T.L., dưới hình thức những lá thư gửi người em gái, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết thiên ký sự dài nhan đề Tình nghĩa anh em Việt - Ấn -Miến, kể về chuyến thăm hữu nghị hai nước bạn Ấn Độ và Miến Điện trong 14 ngày với cuộc hành trình dài 10.540 cây số của Người.

Tác phẩm ghi lại đầy đủ và chi tiết từng ngày những hoạt động của Người, những cuộc đón tiếp đầy tình nghĩa của nhân dân hai nước, những cuộc tiếp xúc với các lãnh tụ, nhân sĩ các giới, các tổ chức chính trị xã hội, các cơ sở văn hoá, những chuyến đi tham quan các di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh, đặc biệt là những biểu hiện tình cảm của các lãnh tụ Ấn - Miến và nhân dân hai nước đối với Người và nhân dân Việt Nam.

Kết thúc thiên ký sự, Người viết:

“Cuộc đi tham quan của Bác và đoàn đã kết thúc rất tốt đẹp. Nó đã thắt chặt thêm tình nghĩa anh em Việt - Ấn - Miến. Nhân dân các nước bạn càng ra sức ủng hộ cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà của nhân dân ta. Nó phát triển và củng cố thêm tình đoàn kết giữa nhân dân các nước Á - Phi. Nó tăng cường lực lượng giữ hòa bình thế giới...

 Khi đi, Bác và đoàn mang tình anh em của nhân dân ta đến cho nhân dân các nước bạn. Lúc về, Bác và đoàn đưa tình anh em của nhân dân các nước bạn chuyển lại cho đồng bào ta”.

 - Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 5-132.

- Báo Nhân dân, từ số 1447, ngày 26-2-1958 đến số 1474, ngày 25-3-1958.

Tháng 3, ngày 1

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị bàn vấn đề chấn chỉnh tổ chức, giảm nhẹ biên chế. Người cho rằng nên đặt vấn đề giảm bộ máy để xây dựng chủ nghĩa xã hội, phải có kế hoạch củng cố chi bộ, công đoàn, đoàn thanh niên và Bộ Chính trị phải có kế hoạch “làm phải khẩn trương nhưng không lụp chụp. Phải chú ý đến hoàn cảnh và đặc điểm của ta, phải xem trước, sau, khéo. Phải chú trọng đức, tài, không hẹp hòi”.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp chuyện đoàn đại biểu các dân tộc khu tự trị Việt Bắc ở Phủ Chủ tịch.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Cần công, kiệm học, ký bút danh Trần Lực, đăng báo Nhân dân, số 1450, giới thiệu về loại hình nhà trường mới vừa học vừa làm và phong trào lao động trí óc kết hợp với lao động chân tay trong phong trào tiến vọt ở Trung Quốc.

- Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá II.

- Vũ Kỳ: Thư ký Bác Hồ kể chuyện, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005, tr. 314.

- Báo Nhân dân, số 1450, ngày 1-3-1958.

Tháng 3, ngày 2

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm tỉnh Thái Nguyên.

Người tới thăm trạm bơm nước xã Lữ Yên (Yên Thịnh, Phú Bình) nơi đang chạy thử máy bơm tự động chạy bằng sức nước do Trung Quốc giúp đỡ. Sau đó, Người về thăm bốn hợp tác xã nông nghiệp Cầu Thành (Hùng Sơn, Đại Từ) là hợp tác xã đầu tiên của tỉnh. Nhân dân bốn hợp tác xã nông nghiệp chung quanh, một số đồng bào hai xã Hùng Sơn, Độc Lập cùng một số cán bộ khu, tỉnh, huyện cũng tập trung ở hợp tác xã nông nghiệp Cầu Thành để đón Người. Nói chuyện với cán bộ và đồng bào, Người nêu rõ lợi ích của tổ đổi công, hợp tác xã và khuyên mọi người nên hăng hái tham gia: “Hợp tác xã, tổ đổi công chẳng những có lợi ngay cho mình mà còn lợi về sau cho con cháu mình. Đồng bào phải trông xa, thấy rộng, chớ thấy khó khăn mà ngại, chớ thấy lợi ích trước mắt mà quên lợi ích lâu dài” và căn dặn: “Muốn xây dựng tổ đổi công, hợp tác xã được tốt phải đoàn kết, phải làm cho mọi người tự nguyện tham gia, phải bàn bạc dân chủ và phải tính toán cho công bằng, hợp lý”.

Trước khi ra về, Người vào thăm một số gia đình trong hợp tác xã.

-  Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 133-134.

-  Báo Nhân dân, số 1453, ngày 4-3-1958.

Tháng 3, ngày 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị nghe báo cáo về việc điều chỉnh dự án Kế hoạch ba năm. Sau khi nghe các chuyên gia phát biểu ý kiến, Người yêu cầu chỉ tập trung xem xét những vấn đề chính, còn các vấn đề cụ thể giao cho Ủy ban Kế hoạch nghiên cứu lại để trình Bộ Chính trị thảo luận kỹ hơn.

Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá II.

Tháng 3, ngày 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị bàn về việc điều chỉnh dự án Kế hoạch ba năm. Sau khi nghe các chuyên gia phát biểu, Người yêu cầu các đồng chí Phạm Văn Đồng, Nguyễn Duy Trinh, Nguyễn Văn Trân làm một bản tóm tắt ý kiến tiếp thu của ta để Bộ Chính trị làm việc với chuyên gia.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng Quốc vương và nhân dân Nêpan nhân dịp kỷ niệm Quốc khánh lần thứ 7 của Vương quốc.

Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá II.

-  Báo Nhân dân, số 1453, ngày 4-3-1958.

Tháng 3, ngày 5

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp và nói chuyện thân mật với bác sĩ Giôn Tắcman, nhà báo, Ủy viên Ủy ban bảo vệ hòa bình thế giới của Thụy Điển.

- Báo Nhân dân, số 1456, ngày 7-3-1958.

Tháng 3, ngày 6

Sáng, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn xiếc Tề tề cáp nhĩ (Trung Quốc) sang thăm và biểu diễn ở nước ta. Người ân cần thăm hỏi sức khỏe các nghệ sĩ và chúc Đoàn biểu diễn thành công.

- Báo Nhân dân, số 1456, ngày 7-3-1958.

Tháng 3, ngày 7

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện cho Tổng thống Pháp Rơnê Côty, yêu cầu hủy bỏ bản án tử hình chị Giamila Buhirét, nữ thanh niên yêu nước Angiêri.

- Báo Nhân dân, số 1460, ngày 11-3-1958.

- Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 135.

Tháng 3, ngày 10

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Sư đoàn 316 giữa lúc Sư đoàn đang hoàn thành những công việc cuối cùng cho cuộc hành quân trở lại Tây Bắc.

Sau khi làm việc với Bộ Tư lệnh, đi thăm nơi ăn, ở của một vài đơn vị, Người gặp mặt và nói chuyện thân mật với toàn thể cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn.

Về nhiệm vụ của quân đội, Người chỉ rõ: "Hiện nay quân đội ta có hai nhiệm vụ chính. Một là xây dựng quân đội hùng mạnh, sẵn sàng chiến đấu. Hai là tăng gia sản xuất cùng với toàn dân để tiến dần lên chủ nghĩa xã hội".

Nhắc đến nhiệm vụ sắp tới của Sư đoàn, Người căn dặn: "Đánh đế quốc thì có một thứ giặc trước mắt, nhưng trong nông nghiệp thì có nhiều kẻ thù: nào trời không mưa thuận gió hòa, nào sâu bọ phá hoại. Đánh giặc trong nông nghiệp phức tạp hơn đánh giặc thực dân. Các chú phải chuẩn bị tinh thần đánh thắng cả trời".

Trước khi ra về, Chủ tịch tặng đơn vị 100 huy hiệu của Người để làm giải thưởng thi đua và chép tặng Bài thơ Người vừa ứng khẩu:

"Đá rắn, quyết tâm ta rắn hơn đá.

Núi cao, chí khí ta còn cao hơn.

Khó khăn ta quyết vượt cho kỳ được,

Gian khổ không làm lòng ta sờn.

Đảng phái ta lên mặt trận sản xuất,

Nhiệm vụ ấy ta quyết làm cho tròn.

Đội ơn đào tạo người, quân đội.

Quyết chí đền bù, nghĩa nước non".

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh họp Bộ Chính trị bàn tiếp về kế hoạch Nhà nước ba năm. Người nhắc: Khi làm kế hoạch xong, cần có kế hoạch tuyên truyền và cử các đồng chí Trung ương đi các địa phương nói chuyện và động viên thực hiện kế hoạch Nhà nước.

- Hồ Chí Minh với các lực lượng vũ trang nhân dân, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1975, tr. 318-320.

- Sư đoàn 316, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1986, t.2, tr. 22-24.

- Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá II.

- Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr.143-144.

Tháng 3, ngày 13

Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Trường trung cấp Nông Lâm và nói chuyện với lớp huấn luyện cán bộ hợp tác xã nông nghiệp mở tại Trường.

Người phân tích mối quan hệ giữa phát triển công nghiệp và nông nghiệp, đồng thời nhấn mạnh: “Muốn phát triển nông nghiệp thì trước hết phải xây dựng tốt phong trào đổi công ở khắp mọi nơi và trên cơ sở đó sẽ xây dựng hợp tác xã nông nghiệp từ thấp đến cao... Vận động nông dân vào tổ đổi công, hợp tác xã thì phải tuyên truyền giải thích, nhưng như thế chưa đủ, mà phải lấy kết quả thực tế để nông dân nhìn thấy tận mắt, nghe thấy tận tai thì việc tuyên truyền đó mới có kết quả tốt”.

Sau đó, Người giải đáp một số thắc mắc của các học viên về hai văn kiện của Hội nghị Mátxcơva.

- Báo Nhân dân, số 1463, ngày 14-3-1958.

- Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 136.

Tháng 3, ngày 14 và 15

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị bàn tiếp về kế hoạch dài hạn. Kết luận cuộc họp, Người lưu ý: Việc học tập kinh nghiệp của các nước, không bảo thủ nhưng phải thận trọng; tránh tràn lan; phải chú ý việc tổ chức thực hiện phục vụ nông nghiệp; phải có trọng tâm, toàn diện, cân đối, thống nhất chỉ đạo trong kế hoạch xây dựng thành phố; sử dụng viện trợ phải dùng vào kỹ thuật là chính, tránh nhập những thứ phi sản xuất.

Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá II.

Tháng 3, ngày 17

Sáng và chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ tọa phiên họp Hội đồng Chính phủ để nghe báo cáo về chuyến đi thăm Ấn Độ và Miến Điện của Đoàn đại biểu Chính phủ, thảo luận vấn đề sửa đổi chế độ tiền lương.

Phát biểu về vấn đề lương, Người đề nghị Chính phủ cần cân nhắc kỹ càng vì nó liên quan đến nhiều vấn đề khác. Đảng, Chính phủ phải luôn luôn cố gắng cải thiện đời sống của cán bộ công nhân viên. Kinh nghiệm của Liên Xô làm vấn đề này phải mất 18 năm, ta mới có ba năm càng phải tính toán cho thật chu đáo.

Tối, Chủ tịch đi thăm lớp bình dân học vụ ở phố Hàng Quạt và ở bãi Phúc Tân (Hà Nội). Người hỏi han tỉ mỉ việc học hành và đời sống của các giáo viên và học viên.

- Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

- Báo Nhân dân, số 1468, ngày 19-3-1958.

Tháng 3, ngày 18

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục chủ tọa phiên họp Hội đồng Chính phủ, nghe Đại tướng Võ Nguyên Giáp báo cáo về những nhiệm vụ cụ thể và công tác trước mắt của Quân đội nhân dân; thảo luận báo cáo của Bộ Y tế về vấn đề quản lý thuốc và thông qua đề cương báo cáo của Chính phủ sẽ trình Quốc hội.

Cũng trong buổi sáng, Người đến thăm và nói chuyện với Hội nghị tổng kết công tác bình dân học vụ năm 1957 của Hà Nội.

Chủ tịch biểu dương những thành tích của ngành bình dân học vụ Hà Nội đã đạt được trong năm qua và mong cán bộ, nhân dân Hà Nội cố gắng xoá xong nạn mù chữ trong năm 1958 để xứng đáng là Thủ đô của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Tại Hội nghị, Người trao tặng huy hiệu của Người cho tám chiến sĩ thi đua toàn thành phố và gia đình ông Nguyễn Văn Ấp có năm người tham gia dạy học các lớp bình dân.

Tối, tại Phủ Chủ tịch, Người tiếp Đoàn đại biểu dự Đại hội thành lập Hội Phật giáo thống nhất Việt Nam.

Sau khi nghe Pháp sư Thích Trí Độ, thay mặt Ban trị sự của Hội, báo cáo về kết quả Đại hội Phật giáo, sự đoàn kết nhất trí của các đại biểu trong Đại hội, Người khen ngợi thành công của Đại hội và mong các đại biểu phát huy hơn nữa truyền thống yêu nước, tình đoàn kết, đức bác ái từ bi để làm tròn nhiệm vụ đối với Tổ quốc.

Chủ tịch biếu Đoàn cây bồ đề của Tổng thống R.Praxát tặng trong dịp Người sang thăm Ấn Độ.

- Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

- Chủ tịch Hồ Chí Minh với Thủ đô Hà Nội, Sở Văn hóa - Thông tin, Hà Nội, 1985, tr. 31.

-  Báo Nhân dân, số 1468, ngày 19-3-1958 và số 1469, ngày 20-3-1958.

Tháng 3, ngày 19

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự Hội nghị Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Nói chuyện với Hội nghị, Người chỉ rõ nhiệm vụ của Mặt trận trong giai đoạn hiện nay là ra sức động viên toàn dân tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm để xây dựng kinh tế miền Bắc tiến dần lên chủ nghĩa xã hội và ra sức đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà.

Người căn dặn: “Muốn tiến lên chủ nghĩa xã hội, mọi người cần đoàn kết thực sự và giúp nhau cùng tiến bộ. Đoàn kết thực sự nghĩa là mục đích phải nhất trí và lập trường cũng phải nhất trí. Đoàn kết thật sự nghĩa là vừa đoàn kết, vừa đấu tranh, học những cái tốt của nhau, phê bình những cái sai của nhau và phê bình trên lập trường thân ái, vì nước, vì dân”.

Trong ngày, Người gửi hơn 100 huy hiệu của Người tới bệnh viện Nam Ninh (Trung Quốc) để thưởng cho cán bộ, bác sĩ của bệnh viện theo đề nghị của Bộ Y tế Việt Nam.

-  Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 137-138.

-  Tư liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 3, ngày 20

Đến thăm và nói chuyện với Hội nghị cán bộ cao cấp toàn quân, Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu hai nhiệm vụ trước mắt của quân đội ta trong tình hình mới:

Một, phải xây dựng quân đội ngày càng hùng mạnh và sẵn sàng chiến đấu.

Hai, tích cực tham gia sản xuất để góp phần xây dựng kinh tế, xây dựng và củng cố hậu phương.

Để chỉ rõ những biện pháp thực hiện hai nhiệm vụ trên, Người đặc biệt yêu cầu các cán bộ quân đội phải nêu cao tinh thần trách nhiệm, phải gương mẫu trong mọi việc, phải tăng cường đoàn kết trong cán bộ, giữa cán bộ với chiến sĩ, giữa cán bộ với bộ đội Bắc - Nam, giữa bộ đội chiến đấu và bộ đội sản xuất, giữa quân và dân.

Cùng ngày, Chủ tịch gửi điện chúc mừng Tổng thống Tuynidi Buốcghiba nhân dịp kỷ niệm năm thứ hai ngày nước Cộng hòa Tuynidi tuyên bố độc lập.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị nghe báo cáo về Kế hoạch Nhà nước năm 1958.

- Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 139-142.

- Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam: ­Hồ Chí Minh - Biên niên những sự kiện và tư liệu về quân sự, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1990, tr. 167.

- Báo Nhân dân, số 1479, ngày 30-3-1958.

- Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá II.

Tháng 3, ngày 21

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị nghe báo cáo về Kế hoạch Nhà nước năm 1958. Sau khi nghe các ý kiến, Người phát biểu kết luận, nhấn mạnh mấy điểm:

- Về nông nghiệp, chỉ tiêu trong kế hoạch chỉ nên coi là tối thiểu. Trung ương phải kiên quyết đẩy mạnh việc sản xuất nông nghiệp, chú trọng nước, phân và nông cụ.

- Cần đẩy mạnh tổ đổi công trong năm 1958, làm cho tốt, không chỉ chú ý con số. Không nhất thiết cứ mỗi huyện phải có một hợp tác xã, có huyện hai, ba hợp tác xã, có huyện chưa nên làm. Cán bộ hợp tác xã nên dùng cán bộ địa phương.

- Về công nghiệp, chú trọng vấn đề kiểm tra. Trung ương phải nắm một số xí nghiệp gần để chỉ đạo riêng và phải củng cố chi bộ, công đoàn trong các xí nghiệp. Phải nâng cao trình độ quản lý, kỹ thuật của cán bộ lãnh đạo các xí nghiệp.

- Vấn đề thu mua, “phải chú trọng tuyên truyền, giáo dục, tổ chức chu đáo thì nông dân mới đồng tình, nếu không họ sẽ phản ứng kêu thiếu gạo. Về giá cả phải định cho phải chăng, không hạ giá”. Làm thí điểm cũng phải cân nhắc cẩn thận và chuẩn bị đầy đủ.

- Vấn đề huy động vốn của tư nhân, phải có kế hoạch tỉ mỉ.

- Vấn đề phân cấp quản lý, cần làm nhưng phải nghiên cứu kỹ kế hoạch.

Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá II.

Tháng 3, ngày 22

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị thảo luận về công tác tuyên truyền cho Kế hoạch Nhà nước năm 1958. Sau khi nghe các ý kiến về công tác tuyên truyền cho Kế hoạch Nhà nước, Người đề nghị Bộ Chính trị giao cho đồng chí Trường Chinh cùng với các đồng chí khác nghiên cứu kế hoạch tuyên truyền. Việc tuyên truyền do Ban Tuyên huấn phụ trách, nhưng Ủy ban Kế hoạch và các ngành khác cũng phải giúp vào. Người yêu cầu "ở nông thôn và xí nghiệp phải làm cho chi bộ, công đoàn, thanh niên hiểu rõ nhiệm vụ kế hoạch" và phải làm cho công nhân, nông dân hiểu mới lôi kéo được tiểu tư sản. Người yêu cầu các ủy viên Trung ương, các Bộ trưởng, Thứ trưởng phải xuống địa phương để truyền đạt Kế hoạch Nhà nước và động viên quần chúng thực hiện. Các ngành văn hoá giáo dục phải tham gia vào công việc này. Trong tuyên truyền giáo dục, phải kết hợp với thực tiễn, tránh nói suông và phải có những cuốn sách nhỏ hợp với trình độ quần chúng để tuyên truyền.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Trường học dân lập, ký bút danh Trần Lực, đăng báo Nhân dân, số 1471, giới thiệu những kinh nghiệm mở trường vừa học vừa làm ở Trung Quốc, phân tích nguyên nhân thành công và khuyên đồng bào ta cố gắng áp dụng.

Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá II.

-  Báo Nhân dân, số 1471, ngày 22-3-1958.

Tháng 3, ngày 23

15 giờ 30, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ nước Cộng hòa nhân dân Rumani do Thủ tướng Kivu Xtôika dẫn đầu sang thăm hữu nghị chính thức nước ta.

Tối, tại Câu lạc bộ Quốc tế, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự tiệc do Thủ tướng Phạm Văn Đồng tổ chức chiêu đãi Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ nước Cộng hòa nhân dân Rumani.

- Báo Nhân dân, số 1473, ngày 24-3-1958.

Tháng 3, ngày 24

Nhân dịp Phó Thủ tướng Võ Nguyên Giáp lên thăm Tây Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết Thư gửi đồng bào, bộ đội và cán bộ Tây Bắc, dặn dò những việc cần phải làm trong năm 1958 để xây dựng Tây Bắc ngày càng giàu có, đời sống nhân dân ngày càng no đủ.

Cùng ngày, tại Phủ Chủ tịch, người dẫn đầu Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ ta hội đàm với Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ nước Cộng hòa nhân dân Rumani.

- Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 145-146.

-  Viện Bảo tàng Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh - Những sự kiện, Nxb. Thông tin lý luận, Hà Nội, 1987, tr. 266.

- Ban Tuyên giáo khu Tây Bắc: Những bài viết và nói của Hồ Chủ tịch với các dân tộc Tây Bắc, 1970, tr. 34-35.

Tháng 3, ngày 25

Nhân dịp kỷ niệm lễ đăng quang và sinh nhật của Quốc vương Khơme Nôrôđôm Xuramarít, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng tới Quốc vương và Hoàng hậu. “Chúc tình hữu nghị giữa hai nước chúng ta ngày càng củng cố và phát triển”.

 - Báo Nhân dân, số 1474, ngày 25-3-1958.

 - Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 147.

Tháng 3, ngày 26

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự tiệc chiêu đãi do Thủ tướng Rumani Kivu Xtôika tổ chức tại Câu lạc bộ Quốc tế (Hà Nội).

- Báo Nhân dân, số 1476, ngày 27-3-1958.

Tháng 3, ngày 27

Trưa, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh mở tiệc chiêu đãi Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ nước Cộng hòa nhân dân Rumani trước khi Đoàn lên đường về nước.

- Báo Nhân dân, số 1477, ngày 28-3-1958.

Tháng 3, ngày 28

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị nghe báo cáo về Hội nghị đại biểu của Đảng bàn việc ra Tạp chí Lý luận quốc tế, vấn đề khoa học xã hội và thảo luận "Dự thảo Hiến pháp".

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi Sư đoàn 335 15) khen ngợi "toàn thể các cán bộ và chiến sĩ đã quyết tâm triệt để chấp hành nhiệm vụ mới, yên tâm và phấn khởi tham gia công cuộc củng cố và xây dựng khu Tây Bắc thành một hậu phương vững chắc của miền Bắc chúng ta".

Trong ngày, Người ký Quyết định số 58/QĐ, bác đơn xin ân xá tội tử hình của một phạm nhân đã can tội cầm đầu nhóm lưu manh cướp của, giết người.

- Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá II.

- Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 148.

- Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam: Hồ Chí Minh - Biên niên những sự kiện và tư liệu về quân sự, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1990, tr. 168.

- Bản gốc Quyết định, lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 3, ngày 29

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng Chủ tịch K.E.Vôrôsilốp nhân dịp ông được bầu lại làm Chủ tịch Chủ tịch đoàn Xô viết tối cao Liên Xô.

 - Báo Nhân dân, số 1479, ngày 30-3-1958.

Tháng 3, ngày 30

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm hợp tác xã nông nghiệp Lai Sơn, huyện Tam Dương16), tỉnh Vĩnh Phúc.

Nói chuyện với cán bộ, xã viên và bộ đội đóng quân trong xã, Người nêu rõ: Phương châm xây dựng hợp tác xã nông nghiệp của ta là làm cho mọi người hiểu rõ lợi ích để họ tự nguyện tham gia, nhằm làm cho năng suất lao động cao hơn. Muốn vậy, phải thực hiện dân chủ, phải không ngừng cải tiến quản lý và kỹ thuật.

Người đã tặng huy hiệu của Người cho xã viên xuất sắc nhất của hợp tác xã.

Trên đường về, Người ghé thăm cánh đồng chiêm của thôn Lai Sơn.

Cùng ngày, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Tình trạng bi đát của nền giáo dục Mỹ, ký bút danh Trần Lực, đăng báo Nhân dân, số 1479, dẫn lại những chuyện đăng trên tờ Thời báo (Mỹ), số tháng 2 và 3 năm 1958, phản ánh tình trạng tồi tệ về trí dục, đức dục, thi cử trong các trường cao đẳng Mỹ, để nói về cái gọi là “văn minh” của Mỹ vẫn thường được các nhà cầm quyền Mỹ không ngớt khoe khoang.

- Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 150-151.

- Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Vĩnh Phú: Vĩnh Phú những lần đón Bác,1990, tr.26-37.

- Báo Nhân dân, số 1479, ngày 30-3-1958.

Tháng 3

Tại Chủ tịch phủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp toàn thể các thành viên trong Đoàn xiếc Tề tề cáp nhĩ sang thăm và biểu diễn ở Việt Nam.

- Chủ tịch Hồ Chí Minh với Trung Quốc (sách ảnh), Nxb. Đại bách khoa toàn thư Trung Quốc, Bắc Kinh, 1995, tr. 73.

Tháng 4, ngày 2

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị nghe báo cáo kết quả Hội nghị văn nghệ sĩ lần thứ hai. Phát biểu sau khi nghe báo cáo, Người nhấn mạnh: Cần phải rút kinh nghiệm công tác giáo dục vì từ trước đến nay công tác này rất kém. Trong đấu tranh, đánh phải đúng và phải làm triệt để. Quần chúng ủng hộ ta. Phải củng cố công tác chi bộ ở cơ quan.

- Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá II.

Tháng 4, ngày 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 59/SL, chuẩn y cho bà Nguyễn Thị Nghiên, Ủy viên Ủy ban hành chính Liên khu IV được từ chức để nhận công tác khác.

 - Bản gốc Sắc lệnh, lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 4, trước ngày 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện mừng tới các nhà lãnh đạo nước Cộng hòa nhân dân Hunggari nhân dịp kỷ niệm lần thứ 13 Quốc khánh nước Cộng hòa nhân dân Hunggari.

 - Báo Nhân dân, số 1484, ngày 4-4-1958.

Tháng 4, ngày 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị bàn về tổ chức Chính phủ, hệ thống tổ chức các cấp chính quyền, nhiệm vụ và quyền hạn của các Bộ và vấn đề phân cấp quản lý.

Phát biểu ý kiến, Người cho rằng “Vấn đề phân cấp quản lý, từ đường lối chính sách đến những con số lớn do Hội đồng Chính phủ quy định. Các Bộ căn cứ vào quy định của Hội đồng Chính phủ mà Thông tư hoặc ra Nghị định cho các cấp thi hành... Ngoài những việc do Hội đồng Chính phủ quy định, các Bộ không được quyền ra thêm một chủ trương gì mà không được Hội đồng Chính phủ phê chuẩn”.

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự tiệc chiêu đãi của đại biện lâm thời nước Cộng hòa nhân dân Hunggari nhân dịp kỷ niệm lần thứ 13 Quốc khánh nước Cộng hòa nhân dân Hunggari.

 - Báo Nhân dân, số 1485, ngày 5-4-1958.

 - Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá II.

Tháng 4, ngày 5

7 giờ 30, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự lễ tốt nghiệp khoá 10 của Trường Sĩ quan lục quân Việt Nam.

Nói chuyện với cán bộ và học viên về nhiệm vụ của quân đội hiện nay, Người căn dặn các sĩ quan sắp ra trường: “cần mạnh dạn áp dụng những điều đã học được, nhưng cần phải áp dụng một cách thiết thực, thích hợp với hoàn cảnh của ta;... cần phải nâng cao tinh thần cảnh giác, nâng cao tính tổ chức, tính kỷ luật, thái độ khiêm tốn, là phải tăng cường đoàn kết”.

Trước khi ra về, Chủ tịch tặng Nhà trường 100 huy hiệu của Người để làm giải thưởng cho những học viên đạt thành tích trong khoá học vừa qua và chúc các học viên khi về đơn vị cố gắng làm đúng những điều Người căn dặn để luôn luôn tiến bộ và đạt nhiều thành tích.

Hồ Chí Minh - Những bài viết và nói về quân sự, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1987, t.2, tr. 346-347.

- Hồ Chí Minh với các lực lượng vũ trang nhân dân, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1975, tr. 326-328.

- Báo Nhân dân, số 1486, ngày 6-4-1958.

- Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr.152-153.

Tháng 4, ngày 6

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: 2009 đồng đôla của Tổng thống Mỹ, ký bút danh Trần Lực, đăng báo Nhân dân, số 1486.

Dẫn lại câu chuyện "ngược đời" là Ngân hàng ruộng đất (Mỹ) đã "phụ cấp" cho Tổng thống Mỹ 2009 đôla vì ông ta "đã không cho cày cấy mấy thửa ruộng của mình", tác giả vạch rõ chủ trương của tư bản Mỹ là hạn chế sản xuất nông nghiệp để nâng cao giá lương thực nhằm bảo đảm lợi nhuận tối đa của chúng.

Bài báo cũng đi sâu phân tích nguồn gốc của khủng hoảng kinh tế trong chế độ tư bản và các hậu quả do căn bệnh "sốt rét định kỳ" này mang lại cho xã hội Mỹ và thế giới tư bản chủ nghĩa.

- Báo Nhân dân, số 1486, ngày 6-4-1958.

 

Tháng 4, ngày 7

14 giờ 30, Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ tọa phiên họp Hội đồng Chính phủ để cho ý kiến về vấn đề ngân sách năm 1957, bàn tổng dự toán năm 1958 và các biện pháp thực hiện tốt ngân sách năm 1958.

-  Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 4, ngày 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục chủ tọa phiên họp Hội đồng Chính phủ thảo luận về dự án tổ chức chính quyền địa phương.

- Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 4, ngày 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

- Sắc lệnh số 60/SL, thành lập Tổng cục Quân huấn trực thuộc Bộ Quốc phòng - Tổng Tư lệnh. Sắc lệnh ghi rõ chức năng và nhiệm vụ của tổ chức này.

- Sắc lệnh số 61/SL, bổ nhiệm Thiếu tướng Tổng tham mưu phó Hoàng Văn Thái kiêm chức Chủ nhiệm Tổng cục Quân huấn và nguyên Tổng tham mưu phó Trần Văn Trà giữ chức Phó Chủ nhiệm Tổng cục Quân huấn.

-  Bản gốc Sắc lệnh, lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 4, trước ngày 11

Chủ tịch Hồ Chí Minh trả lời phỏng vấn của tuần báo Thời mới (Liên Xô).

Nói về triển vọng của cuộc đấu tranh thống nhất nước Việt Nam bằng phương pháp hòa bình, Người khẳng định nước Việt Nam sẽ thống nhất, vì “ngay trong giới tư sản miền Nam Việt Nam hiện nay nhiều người cũng nhận thấy rằng đế quốc Mỹ thống trị ở miền Nam Việt Nam đã làm thiệt hại đến quyền lợi của họ. Bởi vậy, phong trào chống Mỹ ở miền Nam Việt Nam đang ngày càng phát triển”.

Về Kế hoạch kinh tế ba năm, Người đặc biệt nhấn mạnh việc đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp, phát triển công nghiệp và tuyên bố: “Tất cả mọi hoạt động của chúng tôi là nhằm dẫn đến nâng cao không ngừng đời sống của nhân dân, vì mục đích của chúng tôi là tiến dần lên chủ nghĩa xã hội một cách thắng lợi”.

- Báo Nhân dân, số 1491, ngày 11-4-1958.

Tháng 4, ngày 11

Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ tọa phiên họp Hội đồng Chính phủ thảo luận Dự thảo điều lệ chung về tổ chức và chế độ làm việc của Hội đồng Chính phủ và các cơ quan Trung ương, thông qua danh sách bổ sung những thành viên mới trong Chính phủ để trình Quốc hội.

- Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 4, ngày 12

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục chủ tọa phiên họp Hội đồng Chính phủ.

Trước khi kết thúc, Người lưu ý các Bộ cần sắp xếp hợp lý các hội nghị để cán bộ địa phương đỡ phải đi lại họp hành nhiều.

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp các đại biểu dự Hội nghị tổng kết ba năm khôi phục và xây dựng công nghiệp quốc doanh và Hội nghị cán bộ công đoàn toàn quốc.

Nói chuyện với các đại biểu, Người nhấn mạnh nhiệm vụ chính của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội là phát triển kinh tế. Vì vậy, người lãnh đạo là giai cấp công nhân phải vững vàng, phải đặc biệt nêu cao kỷ luật lao động, thi đua tăng gia sản xuất nhiều, nhanh, tốt, rẻ và phải thực hành tiết kiệm.

- Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

- Báo Nhân dân, số 1494, ngày 14-4-1958.

Tháng 4, ngày 14

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 62/SL, tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhì cho ông Sulinốp Vasili Đimitơriêvích, Phó Tham tán về hợp tác kinh tế của Đại sứ quán Liên Xô ở Việt Nam, "đã có công giúp Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong việc khôi phục và phát triển kinh tế".

- Bản gốc Sắc lệnh, lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 4, ngày 15

Sáng, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp và nói chuyện thân mật với Đoàn đại biểu các nhà hoạt động văn hoá Liên Xô đang ở thăm Việt Nam.

- Báo Nhân dân, số 1496, ngày 16-4-1958.

Tháng 4, ngày 16

Chủ tịch Hồ Chí Minh tham dự kỳ họp thứ 8 của Quốc hội khoá I.4

Trong diễn văn khai mạc đọc trước Quốc hội, Người trình bày những chuyển biến quan trọng của tình hình thế giới và trong nước, những vấn đề sẽ được đưa ra thảo luận và thông qua tại Quốc hội.

Kết thúc bài diễn văn, Người nói: "Tôi tin rằng trong khoá họp Quốc hội lần thứ tám này, trên cơ sở phát huy dân chủ rộng rãi, Quốc hội sẽ tập hợp được những ý kiến dồi dào của các đại biểu, của nhân dân, sẽ quyết định một cách sáng suốt các công việc quan hệ tới quốc kế dân sinh mà Chính phủ sẽ trình để Quốc hội xem xét".

Cùng ngày, Người tới thăm Trường Chu Văn An và thân mật nói chuyện với học sinh đang tham gia lao động công ích ở vườn hoa Ba Đình.

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Xem báo Sài Gòn, ký bút danh Trần Lực, đăng báo Nhân dân, số 1496. Tác giả điểm tin các báo xuất bản ở Sài Gòn trong các ngày 7 và 8 tháng 4-1958 để độc giả thấy tình cảnh của nhân dân miền Nam: về đời sống thì chật vật điêu đứng, còn về chính trị thì bị chính quyền bưng bít, xuyên tạc.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 63/SL, tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất cho ba văn nghệ sĩ 17) nước Cộng hòa nhân dân Ba Lan “đã có những cống hiến trong việc tăng cường sự hiểu biết và tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước Việt Nam và Ba Lan và giới thiệu nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trên thế giới”.

- Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 154-158.

- Báo Nhân dân, số 1496, ngày 16-4-1958 và số 1498, ngày 18-4-1958.

- Bản gốc Sắc lệnh, lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 4, ngày 18

Chiều, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Ban Sửa đổi Hiến pháp báo cáo trước Quốc hội quá trình xây dựng bản Sơ thảo Hiến pháp sửa đổi.

Người hứa trước Quốc hội “sẽ tiếp tục cố gắng hoàn thành đầy đủ nhiệm vụ quan trọng mà Quốc hội đã trao cho và làm cho nước ta có một bản Hiến pháp xứng đáng với những thắng lợi và những tiến bộ vẻ vang của nhân dân ta”.

- Báo Nhân dân, số 1499, ngày 19-4-1958.

- Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr.159-160.

Tháng 4, ngày 20

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự Lễ khai mạc “Hội diễn văn nghệ mùa xuân” tổ chức tại rạp Hồng Hà (Hà Nội).

 - Báo Nhân dân, số 1502, ngày 22-4-1958.

 - Chủ tịch Hồ Chí Minh với Thủ đô Hà Nội, Sở Văn hoá - Thông tin, Hà Nội, 1985, tr.32.

Tháng 4, ngày 22

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng Chủ tịch I.Titô được bầu lại làm Chủ tịch nước Cộng hòa nhân dân Liên bang Nam Tư.

Cùng ngày, Người trả lời phỏng vấn của Thông tấn xã Hunggari về một số vấn đề có liên quan đến tình hình quốc tế và Hunggari.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký:

 - Sắc lệnh số 64/SL, bổ nhiệm ông Trần Văn Quang, nguyên Cục trưởng Cục tác chiến thuộc Bộ Tổng tham mưu, giữ chức Phó Tổng tham mưu trưởng kiêm Cục trưởng Cục tác chiến.

 - Sắc lệnh số 65/SL, bổ nhiệm ông Nguyễn Văn Vịnh, nguyên Phó chủ nhiệm Tổng cục Cán bộ, giữ chức quyền Chủ nhiệm Tổng cục Cán bộ thuộc Bộ Quốc phòng - Tổng tư lệnh.

- Sắc lệnh số 66/SL, bổ nhiệm ông Vũ Nhất, cán bộ cấp Sư đoàn trưởng, giữ chức Phó Chính ủy Quân khu Tây Bắc.

- Sắc lệnh số 67/SL, bổ nhiệm ông Chu Huy Mân, nguyên Chính ủy Quân khu IV, giữ chức Chính ủy Quân khu Tây Bắc.

- Sắc lệnh số 68/SL, bổ nhiệm ông Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Cục trưởng Cục Tổ chức thuộc Tổng cục Chính trị, giữ chức Chính ủy Quân khu IV.

- Sắc lệnh số 69/SL, bổ nhiệm ông Đàm Quang Trung, cán bộ cấp Sư đoàn trưởng, giữ chức Phó Tư lệnh Quân khu Tả Ngạn.

 - Báo Nhân dân, số 1503, ngày 23-4-1958 và số 1514, ngày 5-5-1958.

 - Bản gốc Sắc lệnh, lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 4, ngày 23

 Tối, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp và nói chuyện thân mật với các đại biểu về dự kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa I.

Người giới thiệu với các đại biểu một số kinh nghiệm xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Trung Quốc.

- Báo Nhân dân, số 1504, ngày 24- 4-1958.

Tháng 4, sau ngày 23 trước ngày 26

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị, nghe báo cáo về ảnh hưởng của công hàm của ta5 đối với miền Nam. Phát biểu tại cuộc họp, Người lưu ý việc tiếp xúc hai miền phải tranh thủ chủ động, phải có kế hoạch tuyên truyền giáo dục cho quần chúng và phải nghiên cứu lại cho đầy đủ hơn về vấn đề này.

Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá II.

Tháng 4, ngày 25

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm và nói chuyện với cán bộ, công nhân Nhà máy điện Bờ Hồ và Nhà máy điện Yên Phụ, nhân dịp nhà máy tổ chức kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động (1-5). Người nêu rõ yêu cầu đối với công nhân trong giai đoạn cách mạng mới là phải có trình độ giác ngộ xã hội chủ nghĩa cao, có ý thức tổ chức chặt chẽ, kỹ thuật thành thạo và trình độ văn hóa tốt, nhằm thực hiện bốn mục tiêu của sản xuất là nhiều, nhanh, tốt, rẻ, đáp ứng những đòi hỏi của sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, đấu tranh thống nhất nước nhà.

-  Báo Nhân dân, số 1507, ngày 27- 4-1958.

- Chủ tịch Hồ Chí Minh với Thủ đô Hà Nội, Sở Văn hoá - Thông tin, Hà Nội, 1985, tr. 32.

Tháng 4, ngày 26

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị bàn về vấn đề đấu tranh với chính quyền miền Nam. Người nhấn mạnh: các kết quả thu được mới chỉ là bước đầu, cuộc đấu tranh này còn lâu dài, phức tạp, cần phải tuyên truyền trong nhân dân và tránh tư tưởng chủ quan.

Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá II.

Tháng 4, ngày 28

Tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn đại biểu chính quyền Niu Dilân sang thăm và đàm phán với Chính phủ ta về vấn đề hồi hương Việt kiều.

 - Viện Bảo tàng Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh - Những sự kiện, Nxb. Thông tin lý luận, Hà Nội, 1987, tr. 267.

Tháng 4, ngày 30

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị thảo luận đề án thống nhất thu mua thóc gạo ở Thái Bình do đồng chí Đỗ Mười trình bày. Người nhận định: Việc nghiên cứu mua thóc gạo ở Thái Bình có tác dụng tốt. Sau này nơi nào cũng nên lấy đó làm căn cứ để nghiên cứu thêm.

Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khoá II.

Tháng 4

Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp trao tặng Kỷ niệm chương cho chiến sĩ thi đua Hoa Kiều Mai Định Cương.

 

-        Chủ tịch Hồ Chí Minh với Trung Quốc (sách ảnh), Nxb. Đại bách khoa toàn thư Trung Quốc, Bắc Kinh, 1995, tr. 73.

 

----------

Chú thích

1) Nay gọi là Mianma.

2) Nay thuộc Hà Nội.

3) Nay thuộc Hà Nội.

4) Nguyễn Sinh Thoán là con ông Nguyễn Sinh Xơơng. Ông Xơơng là chú của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

5) Nay là Trường đại học Bách Khoa Hà Nội.

6) Đây là lần thứ hai Người tới thăm công trình này, lần thứ nhất vào đầu năm 1957.

7) Tháng 1-1958, ông Hà Vỹ được Chính phủ Trung Quốc bổ nhiệm làm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền tại Việt Nam. Khi sang nhận nhiệm vụ, Phó Chủ tịch nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa Lưu Thiếu Kỳ đã viết thư giới thiệu ông Hà Vỹ với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người đã viết thư trả lời.

8) Vợ ông Lưu Thiếu Kỳ.

9) Nay là Học viện An ninh nhân dân.

10) Sự kiện này có thể trước ngày 20-1-1958, vì ngày này Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi đồng chí Lưu Thiếu Kỳ có nói tới việc Đại sứ Hà Vỹ chuyển thư của đồng chí Lưu Thiếu Kỳ cho Người.

11) Nay là Thành phố Hồ Chí Minh.

12) Nay là Công ty trách nhiệm hữu hạn Nhà nước một thành viên.

13) Nay là cơ sở của Trường đại học Bách khoa Hà Nội.

14) Gồm các gia đình:

- Ông bà Nguyễn Thiện Kế ở Cần Thơ, Nam Bộ (ông Kế và sáu con tòng quân).

- Ông Nguyễn Hữu Đề ở Châu Thành, Sa Đéc (ông Đề và bốn con tòng quân).

- Ông Trương Quốc Xuyên ở Tây Ninh, Nam Bộ (cả hai vợ chồng, hai em, ba con và một cháu tòng quân).

 - Cụ Vũ Đình Lộc ở Yên Khê, Hà Tĩnh (sáu con tòng quân).

- Bà Nguyễn Thị Vời ở Tiên Lãng, Kiến An (năm con tòng quân).

15) Sư đoàn bộ đội miền Nam tập kết.

16) Nay là huyện Tam Đảo.

17) Văn sĩ Vôixếch Zukrốpxki, văn sĩ Mirôxláp Zulápxki và hoạ sĩ Alếchxanđơ Kốpđây.

* Năm 1958 - Từ tháng 5 đến tháng 8

Tháng 5, ngày 1

Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi nhân ngày Quốc tế Lao động 1-5 (1958).

Sau khi đánh giá những chuyển biến to lớn trên thế giới trong năm qua và tình hình trong nước từ ngày hòa bình lập lại, Người kêu gọi toàn thể nhân dân, đặc biệt là công nhân và nông dân hãy hăng hái thi đua yêu nước, thực hiện khẩu hiệu làm nhiều, nhanh, tốt, rẻ, nhằm hoàn thành và hoàn thành vượt mức Kế hoạch Nhà nước năm 1958, bước đầu phát triển kinh tế và văn hóa, bước đầu cải tạo nền kinh tế quốc dân theo chủ nghĩa xã hội. Vừa ra sức cải tiến quản lý kinh tế, tăng cường tinh thần trách nhiệm, kỷ luật lao động, chống lãng phí tham ô..., vừa nâng cao cảnh giác, đồng thời luôn luôn giương cao ngọn cờ hòa bình thống nhất, đoàn kết toàn dân, kiên quyết và bền bỉ đấu tranh chống lại trở lực chính đang ngăn cản sự nghiệp thống nhất nước nhà là đế quốc Mỹ.

-  Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr. 162-166.

Tháng 5, ngày 2

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị bàn về bản thông cáo của Ngô Đình Diệm ngày 26-4. Sau khi nghe phát biểu, Người kết luận:... “Âm mưu của Diệm là tranh dư luận, tranh dân, tranh dư luận thế giới. Vì vậy, ta phải nói trắng, đen rõ ràng. Do đó, lời nói phải sắc bén, gọn, chặt chẽ như một văn kiện chính trị, nhưng thái độ mềm mỏng. Ta phải chủ động bác luận điệu của chúng, chứ không đỡ đòn. Phải nêu trước mắt là cái gì? Hai bên cứ ngồi lại để bàn bạc các vấn đề.

Nói vắn tắt những điểm ta đã nêu ra, bác luận điệu của chúng, rồi đòi hiệp thương. Tranh thủ làm sớm. Hình thức có thể là Việt Nam thông tấn xã”.

Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 70/SL, truy tặng Huân chương kháng chiến hạng nhất cho cụ Lý Đình Thái (tức Thi Sơn), Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Hội trưởng Hội Việt - Trung hữu nghị, “vì đã có công trong việc đoàn kết toàn dân, phát triển Mặt trận Tổ quốc”.

Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khóa II.

- Bản gốc Sắc lệnh, lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 5, ngày 3

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị bàn vấn đề trao đổi 500 gia đình và việc hai bên gặp gỡ ở khu phi quân sự. Người cho rằng hai bên cần gặp nhau để bàn một số vấn đề ở khu phi quân sự và có Ủy ban Quốc tế tham gia và phía ta phải chuẩn bị tuyên truyền, chuẩn bị các mặt tổ chức, an ninh.

 - Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khóa II.

Tháng 5, ngày 5

Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ tọa phiên họp Hội đồng Chính phủ, bàn việc tăng cường hiệu lực lãnh đạo của Hội đồng Chính phủ, tổ chức tuyên thệ nhậm chức cho các thành viên mới của Chính phủ và quyết định tặng thưởng Huân chương Chiến thắng hạng Nhất cho một số cán bộ cao cấp và trung cấp trong quân đội, truy tặng Huân chương chiến thắng hạng Nhất cho một số cán bộ quân đội đã hy sinh.

Phát biểu kết thúc phiên họp, Người nói đại ý: Hiện nay chúng ta có hai nhiệm vụ quan trọng là tiến lên chủ nghĩa xã hội và đấu tranh thống nhất nước nhà. Vì vậy, phải có bộ máy mới, thêm lực lượng mới nhằm thực hiện những nhiệm vụ sau đây:

1. Tăng cường đoàn kết hơn nữa, đoàn kết trong nội bộ các Bộ, đoàn kết giữa Bộ với nhân dân, đoàn kết giữa Bộ này với Bộ khác, có thế lực lượng ta mới mạnh.

2. Phải đẩy mạnh thi đua. Ta đã khuyến khích nhân dân thi đua thì trước hết ta phải thi đua. Thi đua là làm nhanh, làm nhiều, làm tốt, làm rẻ...

3. Như các vị vừa mới tuyên thệ, chúng ta phải hết sức phục vụ nhân dân, chí công vô tư; làm gương về mặt đức - tài. Đó là đạo đức cách mạng. Ta có thêm lực lượng mới trong Chính phủ thì phải có tác phong mới và lề lối làm việc mới, tránh quan liêu để công việc không bị bê trễ, cố gắng khắc phục khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ nhân dân giao phó. Nhân dân đã cố gắng, chúng ta cũng cố gắng, lại được các nước bạn giúp đỡ, nhất định chủ nghĩa xã hội sẽ được thực hiện và sự nghiệp thống nhất đất nước sẽ thành công.

 Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đại sứ T.N Côn - Trưởng phái đoàn Ấn Độ, Chủ tịch Ủy ban Quốc tế - đến chào từ biệt để chuẩn bị đi nhận công tác khác. Người còn gửi điện mừng tới Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa Tiệp Khắc nhân ngày Quốc khánh lần thứ 13 của Tiệp Khắc, “chúc nhân dân Tiệp Khắc anh em, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản và Chính phủ Tiệp Khắc sẽ thu được nhiều thành tích to lớn hơn nữa trong việc xây dựng chủ nghĩa xã hội và trong cuộc đấu tranh cho hòa bình thế giới”.

Bài viết: Những lời dạy bảo thắm thiết của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ký bút danh L.X.H. khi về thăm Nhà máy điện Yên Phụ, Người khuyên cán bộ, công nhân nhà máy nên học kinh nghiệm của nhân dân Trung Quốc để làm tốt mọi công việc được giao.

- Bản sao Biên bản Hội đồng Chính phủ, lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh.

- Báo Nhân dân, số 1516, ngày 7-5-1958 và số 1518, ngày 9-5-1958.

- Bảo tàng Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc - Biên niên sự kiện, Hà Nội, 2004, tr. 207.

Tháng 5, ngày 6

Bài báo của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Angiêri anh dũng, ký bút danh Trần Lực, đăng báo Nhân dân, số 1515, viết về quá trình phát triển và trưởng thành của cuộc kháng chiến anh dũng chống Pháp của nhân dân Angiêri.

Bằng những dẫn chứng cụ thể, tác giả khẳng định: thực dân Pháp sẽ thua, nhân dân Angiêri nhất định thắng.

Cùng ngày, Người tặng thưởng Huân chương Chiến thắng hạng Nhất cho nhiều cán bộ Quân đội nhân dân Việt Nam nhân dịp kỷ niệm chiến thắng Điện Biên Phủ.

- Báo Nhân dân, số 1515, ngày 6-5-1958 và số 1516, ngày 7-5-1958.

- Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr.167-169.

Tháng 5, ngày 7

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn đại biểu các dân tộc Khu tự trị Thái - Mèo và tỉnh Bắc Giang về thăm Thủ đô. Người gửi lời hỏi thăm đồng bào các dân tộc và khuyên bà con ra sức đoàn kết tương trợ, hăng hái vào tổ đổi công, đẩy mạnh sản xuất để đời sống ngày càng no ấm hơn.

Chiều, Chủ tịch dự Lễ bế mạc Đại hội sinh viên Việt Nam lần thứ hai6. Nói chuyện với Đại hội, Người nêu rõ những yêu cầu đối với thanh niên hiện nay là phải phấn đấu tu dưỡng để trở thành những người đủ đức - tài, phải chống tư tưởng cá nhân chủ nghĩa, phải xây dựng động cơ học tập đúng đắn, biết yêu Tổ quốc, yêu nhân dân, yêu chủ nghĩa xã hội, yêu lao động, yêu khoa học và kỹ thuật.

Tối, tại Câu lạc bộ Ba Đình, Người dự buổi biểu diễn chia tay của Đoàn xiếc Tề tề cáp nhĩ. Sau đó, Người gặp gỡ các nghệ sĩ trong Đoàn. Thay mặt Chính phủ, Người trao tặng Đoàn Huân chương Lao động hạng Nhất và lá cờ thêu bốn chữ ĐOÀN KẾT HỮU NGHỊ, rồi cùng Đoàn dự tiệc trà liên hoan tiễn biệt.

Cùng ngày, hai bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh:

- Bài Đọc những lời Nava phân trần, ký bút danh Chiến Sĩ, đăng báo Quân đội nhân dân, số đặc biệt, chỉ ra nguyên nhân cơ bản khiến Nava “phải chịu chết cứng ở Điện Biên Phủ”, “có gan to thế sao lại thua”, ấy là vì “chiến tranh mà Nava chỉ huy là chiến tranh ăn cướp” chứ không phải như ông ta đã phân trần là bởi những cái “nhưng mà” như trong cuốn Đông Dương hấp hối của ông ta.

 - Bài Điện Biên Phủ, ký bút danh L.T., đăng trên báo Nhân dân, số 1516, nêu rõ ngoài việc đánh đuổi được bọn thực dân, “kinh nghiệm kháng chiến thắng lợi nói chung và Điện Biên Phủ nói riêng, có hai ý nghĩa to lớn:

Nó đã khuyến khích các nhân dân bị áp bức ở Á - Phi nổi dậy chống chủ nghĩa thực dân, giành giải phóng dân tộc.

Nó chứng tỏ rằng, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và Chính phủ ta và nhân dân ta đoàn kết nhất trí thì khó khăn gì cũng khắc phục được, công việc to lớn mấy cũng làm được. Sự nghiệp cách mạng và kháng chiến như vậy, công cuộc xây dựng nước nhà tiến dần lên chủ nghĩa xã hội cũng như vậy”.

- Báo Nhân dân, số 1517, ngày 8-5-1958.

- Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr.170-174.

- Hoàng Tranh: Hồ Chí Minh với Trung Quốc, Nxb. Giải phóng quân, Bắc Kinh, 1987, tr. 186-187 (bản Trung văn).

- Báo Nhân dân, số 1516, ngày 7-5-1958.

Tháng 5, ngày 10

Sáng sớm, Chủ tịch đi Hà Đông thăm Khu điều dưỡng của cán bộ miền Nam và Khu an dưỡng của các cụ miền Nam tập kết.

Người đến Khu điều dưỡng lúc nhiều người mới thức giấc, vào thăm chỗ ở, nhà ăn, nhà bếp, bệnh xá, nhà vệ sinh... sau đó gặp gỡ và nói chuyện với mọi người, Người bày tỏ sự thông cảm với nỗi nhớ quê hương của cán bộ, đồng bào tập kết và khuyên mọi người ra sức thi đua sản xuất, thực hành tiết kiệm, cùng góp sức xây dựng miền Bắc vững mạnh làm nền tảng cho cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà.

Tại Khu an dưỡng của hơn 100 cụ miền Nam, Chủ tịch ân cần thăm hỏi về tình hình sức khỏe, chế độ ăn uống, nghỉ ngơi, sinh hoạt văn hóa của các cụ.

“Hội nghị Diên Hồng diệt dốt” của các bô lão huyện Thanh Trì (Hà Nội) vừa khai mạc thì Chủ tịch Hồ Chí Minh tới thăm. Người khen ngợi các cụ không quản tuổi già vẫn hăng hái tham gia thi đua sản xuất, tiết kiệm, đẩy mạnh công tác diệt dốt và mong các cụ giải thích cho bà con nên loại trừ những tệ xấu như thách cưới, cờ bạc, v.v., “làm được như thế là ích nhà, ích làng, ích nước”.

Trên đường về Hà Nội, Chủ tịch ghé thăm Sân vận động Hàng Đẫy vừa lúc một số học sinh lớp 5 Trường Trưng Vương (Hà Nội) lao động xong. Gặp gỡ các cháu, Người khuyên các cháu cố gắng chăm chỉ học văn hóa và học lao động chân tay.

Tối, tại Nhà hát Nhân dân, Chủ tịch cùng với các đại biểu Quốc hội Hà Nội đến báo cáo với đồng bào Thủ đô về kết quả kỳ họp thứ 8 của Quốc hội. Người đã trả lời một số câu hỏi của cử tri Hà Nội quanh vấn đề xây dựng chủ nghĩa xã hội và con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc nước ta.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Quyết định số 72/QĐ, bác đơn xin ân xá tội tử hình của một phạm nhân can tội giết người, cướp của.

- Báo Nhân dân, số 1520, ngày 11-5-1958 và số 1521, ngày 12-5-1958.

- Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr.175-181.

- Tỉnh ủy Hà Sơn Bình: Bác Hồ với Hà Sơn Bình, 1990, tr. 143-144.

- Bản gốc Quyết định, lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 5, ngày 11

Tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn nhà báo Miến Điện sang thăm nước ta.

- Báo Nhân dân, số 1522, ngày 13-5-1958.

Tháng 5, ngày 13

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 73/SL, tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất cho ba gia đình 1) có nhiều người tòng quân.

- Bản gốc Sắc lệnh, lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 5, ngày 14

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Bốn anh hùng Mỹ, ký bút danh Trần Lực, đăng báo Nhân dân, số 1523, khen ngợi hành động dũng cảm đấu tranh cho hòa bình của bốn công dân Mỹ đã dùng chiếc thuyền buồm nhỏ đi đến đảo Mácsan, là nơi Mỹ định thử bom nguyên tử, để phản đối việc làm nói trên của Chính phủ Mỹ.

   - Báo Nhân dân, số 1523, ngày 14-5-1958.

Tháng 5, giữa tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị, bàn một số vấn đề quốc tế và kinh tế. Khi nghe báo cáo về tình hình viện trợ, Người nhắc phải chuẩn bị tốt việc xin chuyên gia và nêu một số ý kiến về quan hệ kinh tế giữa Việt Nam với Liên Xô và Trung Quốc trên các lĩnh vực cụ thể.

Biên bản Hội nghị Ban Bí thư, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khóa II.

Tháng 5, giữa tháng

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị bàn về vấn đề tăng cường công tác chi bộ cơ quan và một số chính sách đối với học sinh miền Nam.

Bàn về công tác tăng cường chi bộ ở cơ quan, Người cho rằng các cơ quan Đảng ủy ở Trung ương phải có người chuyên trách. Phải có kế hoạch chấn chỉnh từng nơi cho tốt và các lớp bồi dưỡng ngắn ngày cho các bí thư chi bộ về công tác chi bộ.

Với học sinh miền Nam, Người nhắc nhở một mặt phải chiếu cố, một mặt phải giáo dục để các cháu hòa dần vào đời sống ở miền Bắc và lưu ý tránh xáo trộn việc học tập của các cháu cũng như phải tổ chức lao động cho hợp lý.

Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khóa II.

Tháng 5, ngày 15

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Tình hình kinh tế miền Nam, ký bút danh L.T., đăng báo Nhân dân, số 1524, điểm các báo Tập san phòng thương mại Sài Gòn (ngày 2-5-1958) và Chấn hưng kinh tế (ngày 27-2-1958) viết về tình hình kinh tế miền Nam. Bài báo kết luận: “nền kinh tế dân chủ và độc lập” ở miền Nam chẳng qua chỉ là cái bánh vẽ, sự thật thì nó đã bị tư bản Mỹ lũng đoạn và các nhà công thương miền Nam cũng đang bị chúng tìm mọi cách bóp chết”.

Tối, Người đến dự Đại hội liên hoan các đại biểu chiến sĩ thi đua lao động chân tay và lao động trí óc toàn quốc lần thứ III. Nói chuyện với Đại hội, Người khen ngợi thành tích của các chiến sĩ thi đua, vui mừng khi thấy thành phần tham dự đại hội đã thể hiện rõ tinh thần đại đoàn kết của toàn dân và nhắc nhở mọi người không nên tự mãn, phải không ngừng học tập lẫn nhau, học tập kinh nghiệm của các nước anh em, để tiến bộ mãi. Người giới thiệu với các đại biểu một số kinh nghiệm của các nước bạn, đặc biệt là của Trung Quốc.

- Báo Nhân dân, số 1524, ngày 15-5-1958 và số 1525, ngày 16-5-1958.

- Tư liệu của Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tháng 5, ngày 17

Chủ tịch Hồ Chí Minh chuyển sang ở và làm việc tại nhà sàn trong khu vườn Phủ Chủ tịch.

Bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Đế quốc Mỹ xúi quẩy, ký bút danh L.T., đăng báo Nhân dân, số 1526.

Đưa ra những bằng chứng chứng tỏ nền kinh tế Mỹ ngày càng khủng hoảng nghiêm trọng, thêm vào đó uy tín của nước Mỹ ngày càng sa sút thảm hại, đặc biệt biểu hiện trong chuyến công du của Phó Tổng thống Mỹ Níchxơn tại các nước Trung Mỹ hiện nay đúng như câu tục ngữ nói: “Phúc bất trùng lai, họa vô đơn chí”.

- Báo Nhân dân, số 1526, ngày 17-5-1958.

Tháng 5, ngày 19

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Chùa Hương Tích, một danh lam thắng cảnh nổi tiếng của cả nước. Ngồi thuyền theo Suối Yến vào chùa, người ghé thăm Chùa Thiên Trù, lên Động Tiên Sơn, sau đó vào thăm Chùa Chính (Động Hương Tích) rồi nghỉ trưa ở Đền Cửa Võng. Ra về, Người ca ngợi cảnh đẹp của Chùa Hương và căn dặn cán bộ, nhân dân địa phương phải trồng nhiều cây dọc hai bờ Suối Yến, bảo vệ và xây dựng thắng cảnh đẹp hơn để càng có nhiều khách du lịch trong và ngoài nước tới thăm.

- Tỉnh ủy Hà Sơn Bình: Bác Hồ với Hà Sơn Bình, 1990, tr. 144.

Tháng 5, ngày 21

Sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp và nói chuyện thân mật với ông bà bác sĩ Phrăngxi Lada (Pháp) tới chúc sức khỏe Người.

- Báo Nhân dân, số 1531, ngày 22-5-1958.

Tháng 5, ngày 22

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Quyết định số 74/QĐ, bác đơn xin ân xá án tử hình của một phạm nhân can tội giết người, cướp của.

- Bản gốc Quyết định, lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 5, ngày 23

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự họp Bộ Chính trị bàn về Đề cương đường lối đấu tranh thống nhất nước nhà. Sau khi nghe các ý kiến trình bày về nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam, nhiệm vụ của mỗi miền và bàn về lực lượng của cách mạng ở miền Nam, Người nhắc nhở phải phân tích cơ sở quần chúng của Diệm là ai và cần phải nhận rõ lực lượng này, nếu không sẽ khinh địch.

Cùng ngày, Người tới thăm và nói chuyện với Đại hội liên hoan chiến sĩ thi đua nông nghiệp toàn quốc lần thứ III7. Người nhắc nhở các đại biểu cần vận động bà con nông dân tổ chức nhau lại để đẩy mạnh tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm. Muốn sản xuất tốt phải chú ý các khâu liên hoàn “nhất nước, nhì phân, tam cần và tứ là cải tiến kỹ thuật”, và giới thiệu một số kinh nghiệm tốt của các nước Trung Quốc, Liên Xô.

Tối, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự buổi khai mạc của lớp nghiên cứu lý luận về thời kỳ quá độ tiến lên chủ nghĩa xã hội của các vị trong Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ban Chấp hành Đảng Dân chủ8, Đảng Xã hội9, Phó Thủ tướng Phan Kế Toại, các Bộ trưởng, Thứ trưởng, các vị trong Ban Thường trực Quốc hội, các nhân sĩ hiện đang công tác trong các ngành ở Trung ương.

Trong ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Quyết định số 75/QĐ, bác đơn xin ân xá án tử hình của một phạm nhân can tội làm gián điệp.

Biên bản Hội nghị Bộ Chính trị, lưu tại Cục Lưu trữ Trung ương Đảng, phông Ban Chấp hành Trung ương, khóa II.

- Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.9, tr.182-185.

- Báo Nhân dân, số 1533, ngày 24-5-1958 và số 1534, ngày 25-5-1958.

- Bản gốc Quyết định, lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I.

Tháng 5, ngày 26

Tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Đoàn đại biểu chiến sĩ thi đua nông nghiệp Trung Quốc sang Việt Nam dự Đại hội liên hoan chiến sĩ thi đua nông nghiệp toàn quốc lần thứ III. Người tỏ ý mong muốn nông dân hai nước học tập cách làm và kinh nghiệm của nhau để cùng tiến bộ.

Cùng ngày, bài viết của Người: Đế quốc Mỹ lại xúi quẩy, ký bút danh T.L., đăng báo Nhân dân, số 1535, vạ